{"id":1206,"date":"2023-03-01T12:02:32","date_gmt":"2023-03-01T11:02:32","guid":{"rendered":"http:\/\/willydezutter.be\/?p=1206"},"modified":"2023-03-01T12:02:32","modified_gmt":"2023-03-01T11:02:32","slug":"het-denken-mag-zich-nooit-onderwerpen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/willydezutter.be\/?p=1206","title":{"rendered":"Het denken mag zich nooit onderwerpen"},"content":{"rendered":"\n<p>In 1988 werd door de Unie Vrijzinnige Verenigingen vzw (UVV, Brand Whitlocklaan 50, 1200 Brussel) een affiche verspreid met de bekende tekst &#8220;Het denken mag zich nooit onderwerpen&#8221;&nbsp;&nbsp;van de Franse wiskundige en wetenschapsfilosoof Henri Poincar\u00e9 (1854-1912).  <\/p>\n\n\n\n<p>Het werd ondertekend met Poincar\u00e9, zonder de voornaam Henri.  Deze versie, eveneens met de ondertekening Poincar\u00e9 werd nadien in een oplage van 300 exemplaren uitgegeven in zeefdruk (afm. 52 cm h. x br. 66 cm)&nbsp;&nbsp;door de Gentse kunstenaar Balder.  Natuurlijk is de oorspronkelijke tekst in het Frans maar \u00e9\u00e9n van de beste vertalingen in het Nederlands luidt als volgt:<\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Het denken mag zich nooit onderwerpen<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">noch aan een dogma<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">noch aan een partij<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">noch aan een hartstocht<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">noch aan een belang<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">noch aan een vooroordeel<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">noch aan om het even wat<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">maar uitsluitend aan de feiten zelf<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">want zich onderwerpen betekent<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">het einde van alle denken<\/span><\/p>\n\n\n\n<p>De oorspronkelijke Franse tekst van Henri Poincar\u00e9 komt uit zijn boek &#8220;Science et m\u00e9thode&#8221; uit 1908. Ter vergelijking geven wij hieronder de tekst weer in lopende vorm:<\/p>\n\n\n\n<p><em>La pens\u00e9e ne doit jamais se soumettre, ni \u00e0 un dogme, ni \u00e0 un parti, ni \u00e0 une passion, ni \u00e0 quoi que ce soit, si ce n\u2019est aux faits eux-m\u00eames, parce que, pour elle, se soumettre, ce serait cesser d\u2019 \u00eatre.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kunstenaar Balder, pseudoniem van Boudewijn Van Hoecke (\u00b0 Gent, 10.12.1945 &#8211; + Landegem 20.7.2014) hield zich voor de woordschikking (zie afbeelding) aan de affiche van UVV.  De twee kolommen zijn oud-Egyptische lotuszuilen.  Voor een vrijdenker is deze artistieke uitbeelding niet vreemd te noemen.  Hij signeerde rechts onderaan.  Net zoals bij het UVV-voorbeeld verwijst hij naar de naam Poincar\u00e9. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"810\" src=\"https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Poincare-1-3-1024x810.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1209\" srcset=\"https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Poincare-1-3-1024x810.jpeg 1024w, https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Poincare-1-3-300x237.jpeg 300w, https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Poincare-1-3-768x608.jpeg 768w, https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Poincare-1-3-624x494.jpeg 624w, https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Poincare-1-3.jpeg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Zeefdruk (52x66cm) van de kunstenaar Balder (1945-2014)<br>Verzameling Willy Dezutter, Brugge<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>In beide gevallen had men mogen benadrukken dat het Henri Poincar\u00e9 betreft, \u00e9\u00e9n van de grootste geleerden van zijn tijd. Zijn tekst omschrijft zeer goed het begrip &#8220;vrij onderzoek&#8221; (in het Frans <em>libre examen<\/em>).  Het vrije onderzoek is een vorm van wetenschapsbeoefening zonder vooroordelen, zonder een beroep te doen op autoriteit, een dogma of een geloof.  De Vrije Universiteit Brussel (VUB) onderschrijft deze principes en in het particuliere leven is de Poincar\u00e9 een richtlijn geworden binnen het vrijzinnig humanisme.<\/p>\n\n\n\n<p>Willy Dezutter&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In 1988 werd door de Unie Vrijzinnige Verenigingen vzw (UVV, Brand Whitlocklaan 50, 1200 Brussel) een affiche verspreid met de bekende tekst &#8220;Het denken mag zich nooit onderwerpen&#8221;&nbsp;&nbsp;van de Franse wiskundige en wetenschapsfilosoof Henri Poincar\u00e9 (1854-1912). Het werd ondertekend met Poincar\u00e9, zonder de voornaam Henri. Deze versie, eveneens met de ondertekening Poincar\u00e9 werd nadien in [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[690,689,691],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1206"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1214,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1206\/revisions\/1214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}