{"id":426,"date":"2013-08-30T20:03:51","date_gmt":"2013-08-30T19:03:51","guid":{"rendered":"http:\/\/willydezutter.be\/?p=426"},"modified":"2013-11-17T21:02:00","modified_gmt":"2013-11-17T20:02:00","slug":"vriendengroet-voor-lieven-daenens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/willydezutter.be\/?p=426","title":{"rendered":"Vriendengroet voor Lieven Daenens"},"content":{"rendered":"

Een museumdirecteur in de kering<\/strong><\/p>\n

Het jaar 2013 is een belangrijk jaar. \u00a0Koning Albert II (80) treedt af en Lieven Daenens (65) gaat met pensioen als directeur van het Design Museum Gent.<\/span><\/p>\n

Wanneer je door een geprivilegieerde geboorte middels erfopvolging koning wordt, kun je op de troon blijven zo lang je wilt maar als openbaar ambtenaar moet je bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar onverbiddelijk op pensioen. \u00a0Je krijgt ook niet de kans om een medewerker in te werken. \u00a0Dat vindt de voogdijoverheid absoluut onwenselijk. \u00a0De niet-democratisch verkozen kroonpretendent wordt vele jaren door indoctrinatie klaargestoomd maar van de ambtenaar verwacht men een schriftelijk en mondeling vergelijkend examen en ook nog eens een assessment. \u00a0 En uiteraard moet men over het geschikte diploma beschikken hoewel dat ook op maat kan bijgesteld worden naar boven of onder \u00e0 la t\u00eate du client<\/em>. \u00a0Of men schrijft een gewoon examen uit (zeker bij een bevordering) en geen vergelijkend examen. \u00a0Dat is althans de gewoonte in Belgi\u00eb; in veel andere landen volstaat een goed gevuld c.v. \u00a0Een zekere dociliteit naar boven toe is ook een goede eigenschap. \u00a0Maar niet te fanatiek want anderzijds zal men ondergeschikt personeel (nevengeschikt bestaat niet in de wereld van het management) flink moeten laten overuren presteren. \u00a0Maar de maatschappelijke rol wordt in ieder geval wel bepaald door beroepskeuzevrijheid. \u00a0Dat voorrecht geniet de troonopvolger niet.<\/p>\n

De carri\u00e8re van Lieven begon in de Sint Pieters Abdij (Centrum voor Kunst en Cultuur van de Stad Gent) nog voordat zijn licentiaatsverhandeling af was.<\/span><\/p>\n

Ik zie nog het meubelgeheugen L\u00e9on Servaes rondlopen en bij elke kast waar hij stil hield hoorde ik de uitdrukking \u201cdiamantkop\u201d (uitgesproken op z\u2019n Gents). \u00a0Gelukkig stonden er ook heel wat meubels \u201cin bruikleen\u201d in de \u201cInternational Club of Flanders\u201d, zodat we daar ook als eens een hapje mochten eten zonder lid te zijn.<\/p>\n

Een nieuwe meubelgeschiedenis zag het licht. \u00a0Er was ook nog een cursus aan de Universiteit Gent over \u201cVeilingprijzen en antiek\u201d. \u00a0Twee al afgestudeerden schreven zich in voor dit keuzevak: Lieven en ondergetekende. \u00a0We waren de enige twee studenten en hadden ook al \u201cDe geschiedenis van het meubel\u201d erop zitten. \u00a0En we kwamen in aanraking met het echte voorwerp, daar waar de rest was blijven steken in zwart-wit dia\u2019s. \u00a0Het was ook de tijd dat Marc Ryckaert (Brugge) en ondergetekende (woonachtig Sint-Kwintensberg 82, vlak bij de Blandijn) de cursus\u00a0 kunstnijverheid schreven die gedoceerd werd aan de Rijksuniversiteit Gent. \u00a0Alle begin is moeilijk en de knecht is loyaal aan de meester. \u00a0We hielden het tot nu toe geheim. \u00a0Vooral op het hoofdstuk \u201cCeramiek\u201d ben ik nog altijd bijzonder trots.<\/p>\n

Ook ondergetekende startte zijn loopbaan als wetenschappelijk medewerker in het \u201cCentrum voor Kunst en Cultuur\u201d van de Stad Gent (Sint-Pietersabdij, Sint-Pietersplein). \u00a0De Sint-Pietersabdij werd onze biotoop in 1971-1972. \u00a0De geniale schelm A.L.J. Van de W. (1922-2006) stond toen centraal in de belangstelling zowel in de Gentse museumwereld als aan de universiteit. \u00a0Hij wierf me na het afstuderen onmiddellijk aan. \u00a0Dankbaarheid blijft daarom overheersen. \u00a0De Gentse Franstalige journalist en erudiete essayist dr. Gontran Van Severen (1905-1988), die in de Sint-Pietersabdij de Franse vertalingen voor zijn rekening nam, sprak Prof. A. Van de W. tijdens de begroeting steeds aan met \u201cMon illustre savant\u201d, maar met een vette knipoog in onze richting. \u00a0En dan het transport van oude meubels her en der. \u00a0Lieven aan het stuur van de camionette en ikzelf de waterdrager van dienst. \u00a0Het depot in de Sint-Amandsstraat maar ook de zolder van de Sint-Pieterskerk. \u00a0De Deken noemden wij oneerbiedig \u201cDe Keden\u201d. \u00a0Namen noemen van collega\u2019s ? \u00a0Hedwig Vanden Bossche (Zottegem), Marc Ryckaert (Brugge), de betreurde Guy Baeck (Dendermonde), Lieven Deweer (socioloog) en anderen.<\/span><\/p>\n

Per 1 februari 1973 verliet ik Gent voor Brugge en Lieven werd conservator van het Museum voor Sierkunst en Kunstambachten (per 1 mei 1974) in de Breydelstraat 5 (nu Design Museum). \u00a0Een belangrijke verbouwing later (opening mei 1992) was hij er directeur en dit tot 1 oktober 2013. \u00a0In totaal 39 jaar dienstbaarheid als \u201ccivil servant\u201d. \u00a0Alles lijkt een eeuwigheid maar het voltrok zich in een zucht. \u00a0En hij bleef maximaal op post daar waar velen, moe getergd door zoveel hypocrisie en bureaucratie, doorgaans voortijdig opstappen. \u00a0Het scheelde trouwens geen haar of ik was in Gent gebleven. \u00a0Kort voor mijn vertrek naar Brugge stond \u2019s morgens om acht uur dr. Antoon Wijffels, directeur Culturele Zaken Stad Gent, aan de deur op de Sint-Kwintensberg. \u00a0Of ik een job wilde aanvaarden bij de musea in Gent. \u00a0Het was net te laat. \u00a0Mijn hart bleef in Gent maar het verstand koos voor Brugge. \u00a0Valentin Vermeersch, in 1980 hoofdconservator, had mij bij het Brugse stadsbestuur aanbevolen en dit engagement wilde ik maar al te graag nakomen. \u00a0Gehuwd op 1 juli 1972 was werkzekerheid een niet te versmaden vooruitzicht. \u00a0Onze zoon Jan werd trouwens in Brugge geboren op 28 maart 1975.<\/p>\n

De vriendschap, die terugblikt tot in de gewelven van de Sint-Pietersabdij (waar Kafka altijd rondwaarde), werd verder probleemloos overbrugd via de lijn Gent-Brugge. \u00a0Is Aarsele, de geboorteplaats van Lieven (niet van Kafka) trouwens niet zowel West- als Oost-Vlaams van mentaliteit ? \u00a0Noch Lieven noch ikzelf bezondigden ons aan de imitatie van het Gentse dialect. We beschouwden dat als een eigen taal van de Gentenaren. \u00a0We respecteerden het origineel. \u00a0De kopie is nooit beter. \u00a0Aangetreden in 1974 kon men in 1975 al lezen waar het naar toe moest met zijn museum. \u00a0Zie: L.Daenens, Het Museum voor Sierkunst te Gent, Museumleven, jaarboek voor museologie nr. 2, 1975, p. 58-60.<\/p>\n

De mooiste jaren beleefden we in de Vlaamse Museumvereniging, de beroepsvereniging van de Vlaamse museumconservators en de Nederlandstalige collega\u2019s uit Brussel.<\/p>\n

Lieven werd voorzitter en ikzelf secretaris en uiteraard ook hoofdredacteur van \u201cMuseumleven\u201d (1973-1997), jaarboek voor museologie. \u00a0Die uitgave startte in 1974. \u00a0Hoofdconservator A. Janssens de Bisthoven (1915-1999) was toen voorzitter van de Museumvereniging en Valentin Vermeersch secretaris. \u00a0De jonge adjunct-conservator werd al meteen hoofdredacteur en zou in die functie groeien tot aan de opheffing in 1997. \u00a0In dat jaar werd het de nek omgewrongen door Luc Martens (CVP), van 1995-1999 Vlaams Minister van Cultuur. \u00a0Hij had er zich laten inluizen door zijn cultuuradviseur Jan Vermassen die uit rancune het enige jaarboek voor museumkunde van Vlaanderen uit de begroting liet schrappen. \u00a0Een ongehoorde stommiteit gezien de emancipatorische functie in het Nederlandstalig taalgebied (Brussel overwegend Franstalig) en als platform van de professionalisering van het museumwezen. \u00a0Uit leedvermaak hebben we toen niet geprotesteerd tegen deze barbarij ! \u00a0We zijn geen \u201ctjiepmuile\u201d.<\/p>\n

Samen met de te vroeg gestorven Gentse conservator Roland Verstraelen (1925-1983) lagen Lieven en ikzelf in 1980 aan de basis van de oprichting van de \u201cRaad van Advies voor de Musea\u201d die het adviesorgaan zou vormen voor de adviesverlening op het terrein van het museumbeleid en dat ook bleef. \u00a0De adviesorganen veranderden natuurlijk wel steeds van naam. \u00a0Uiteindelijk leidde het wel tot het zo hard bevochten Museumdecreet (1996) dat in 2004 werd ge\u00efntegreerd in het Erfgoeddecreet.<\/p>\n

Lieven was bescheiden (en minder flamboyant dan uw nederige dienaar) en wist daardoor veel te bereiken. \u00a0Enkel beroepsargumenten telden.<\/p>\n

Als organisator van onze congresreizen (ICOM) was hij grandioos. \u00a0In de gastlanden (bijv. Mexico, 1985) stond men ons op de luchthaven op te wachten als de \u201cGrupo Daenens\u201d.<\/p>\n

Toen het duo Daenens en Dezutter (D&D) wat te vertellen kreeg in de vakvereniging van de musea werden ook de banden met Nederland sterk aangehaald. \u00a0Nederland was toen nog gidsland en keek met zekere afgunst naar Vlaanderen toen het tot hen doordrong dat ook daar de professionaliteit in het museumbestel tot ontplooiing kwam. \u00a0Met dank aan Willy Juwet (ere-directeur-generaal Kunst op rust) en Jan Verlinden (afdelingshoofd Kunsten) van ons aller Ministerie van Vlaamse Cultuur.<\/p>\n

Het best kan dit ge\u00efllustreerd worden aan de hand van een voorbeeld.<\/p>\n

In 1987 verscheen de \u201cCode of Professional ethics\/ Code de d\u00e9ontologie professionelle\u201d als uitgave van ICOM (International Council of Museums). \u00a0Onmiddellijk besloten wij om een Nederlandse vertaling uit te brengen waarvoor Lieven Daenens en ikzelf instonden.<\/p>\n

Die publicatie verscheen al in 1988 (uitgave Vlaamse Museumvereniging, met steun van het Ministerie voor Vlaamse Cultuur). \u00a0Bij de Nederlandse zustervereniging \u201cNederlandse Museumvereniging\u201d (Den Haag) was men totaal in paniek. \u00a0Men had wel de intentie om zich ethisch te gedragen maar niet aan de hand van een \u201cVlaamse\u201d tekst. \u00a0Eindelijk verscheen in 1991 hun eigen vertaling onder de titel: \u201cGedragslijn voor museale beroepsethiek\u201d. \u00a0\u201cDeontologie\u201d klinkt te Frans voor de meer Angelsaksisch geori\u00ebnteerde Nederlanders. \u00a0Wij hadden het voor hen met dit gesneden brood wel gemakkelijk gemaakt. \u00a0Maar in het overbodig opnieuw vertalen is men sterk. \u00a0Vraag het maar aan de Vlaamse schrijvers met een Nederlandse uitgever.<\/p>\n

Dat allemaal om te onderstrepen dat Lieven er voor gezorgd heeft dat wij in museumland verder durfden te kijken dan de landsgrenzen en ook op congressen ons woordje durfden mee te spreken. \u00a0Zonder het Engels te gorgelen! \u00a0En natuurlijk sloegen we iedereen plat met ons Frans maar ook ons Duits viel erg mee. \u00a0Lieven en ikzelf werden zowaar persoonlijk uitgenodigd door ICOM-Duitsland. \u00a0Reiskosten, logies voor een week, alles betaald. \u00a0En dan komt de Duitse voorzitter, de beroemde Univ.-Prof.dr. Hermann Auer (1902-1997) uit M\u00fcnchen, hoogstpersoonlijk in de lobby van het hotel aanzetten met twee enveloppes vol met D-mark met een nooit afgesproken dagvergoeding. \u00a0Een cultuurschok afgewogen tegen de bij ons toen geldende krenterigheid. \u00a0Verbazing alom gezien tegen het licht van de eigen bureaucratie waar jaloerse klerken aan de macht waren die ons amper hadden laten vertrekken. \u00a0Petit pays, petit esprit.<\/p>\n

Als museumdirecteur hield Lieven vast aan \u201cwat goed is moet niet veranderd worden\u201d. \u00a0Hij ontwierp een eigen huisstijl maar de kracht school in de rijke vari\u00ebteit aan tentoonstellingen.<\/p>\n

Meer dan 150 tentoonstellingen getuigen van dit succesrecept. \u00a0Daar kunnen we weinig aan toevoegen. \u00a0Kundigheid en beroepsernst zouden overal voldoende kwaliteiten moeten zijn.<\/p>\n

Le premier devoir d\u2019un bon conservateur, c\u2019est de bien conserver soi-m\u00eame.<\/span><\/strong><\/p>\n

Het bovenstaande, dat we onvertaald laten, geldt nu voor de toekomst: het vermijden van het voorgeborchte van het knekelpaleis. \u00a0Dat geldt niet alleen voor hem maar voor iedereen die dit leest.<\/span><\/p>\n

Op zijn schuun Gents gezeid: \u201cT\u2019es in de sakosje\u201d. \u00a0Vooral\u201d Ni pleue\u201d.<\/p>\n

Brugge, 15 augustus 2013 –\u00a0feest van Onze Lieve Vrouw Hemelvaart en moederdag in de regio Antwerpen.<\/p>\n

Willy Dezutter, ere-conservator bij de Stedelijke Musea Brugge<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een museumdirecteur in de kering Het jaar 2013 is een belangrijk jaar. \u00a0Koning Albert II (80) treedt af en Lieven Daenens (65) gaat met pensioen als directeur van het Design Museum Gent. Wanneer je door een geprivilegieerde geboorte middels erfopvolging koning wordt, kun je op de troon blijven zo lang je wilt maar als openbaar […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[18,162,164,163],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/426"}],"collection":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=426"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":442,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions\/442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}