Vroeger, toen het geraamte van een huis, boerderij of schuur, hoofdzakelijk uit hout bestond, noemde men het optrekken van dit getimmerd gedeelte het richten.<\/p>\n
De gebinten werden namelijk vooraf in elkaar gepast, goed verankerd met toognagels, om daarna rechtgezet te worden. \u00a0Dergelijke woningen konden gemakkelijk afgebroken worden en op een andere plaats heropgericht worden. \u00a0Om die reden werd een huis lange tijd als een roerend goed aangezien. \u00a0Pas toen de woningen in baksteen werden gebouwd werd het onroerend goed. \u00a0Wanneer het huis onder de kap was, plaatste men een boompje of een groene tak op de vorst van het dak. \u00a0Het planten van dit vruchtbaarheidssymbool gebeurde onmiddellijk na het richten van de daktimmer, vandaar dat men spreekt van de richtmei. \u00a0Ook nu bestaat dit gebruik nog. \u00a0Regelmatig verschijnen over dit gebruik foto\u2019s in de plaatselijke weekbladen. \u00a0Hieruit blijkt het grote belang van de lokale dag- en weekbladpers als registrators van de levende volksgebruiken. \u00a0Het plaatsen van de mei ging gepaard met een richtfeest. \u00a0De werklieden werden door de bouwheer getrakteerd op bier, het zgn. pannenbier. \u00a0Oorspronkelijk was de richtmei bedoeld als vruchtbaarheidssymbool: het brengen van vruchtbaarheid en geluk voor mens en dier in het nieuwe huis. \u00a0Daarnaast kreeg het ook een geest verdrijvende en dus beschermende betekenis. \u00a0Om huis en hof te beschermen werden nog andere afweermiddelen aangebracht op het dak. \u00a0Een dergelijk beschuttend middel was de donderbaard of huislook (sempervivum tectorum = van de daken), de vetplant die blikseminslag voorkwam. \u00a0De Franse naam is dan ook \u201cJoubarbe des toits\u201d (van het geslacht Jovibarba). In het gedicht \u201cTorrebrand\u201d (maart 1863) gebruikt Guido Gezelle (1830-1899) de regel \u201cThor, dien men de donderbaarden placht te wijden op de daken,\u201d. \u00a0Het werd opgenomen in zijn Liederen, Eerdichten en Reliqua (1880). \u00a0De donderbaard werd aangebracht over de gehele lengte van de dakvorst. \u00a0In werkelijkheid was het als winterharde en altijdgroene vetplant een goede beschermer tegen plots vuur vatten en daarmee een soort natuurlijke brandverzekering. \u00a0In het bijgeloof denkt men eerder aan bovennatuurlijk ingrijpen en heeft men minder oog voor oorzaak en gevolg.<\/p>\n
Sint-Brandanus<\/span><\/strong><\/p>\n Uit machteloosheid kon men beroep doen op de hemel en de heiligen. \u00a0De bliksemafleider werd pas uitgevonden door Benjamin Franklin in 1752. \u00a0Het duurde tot eind 18<\/span>de<\/sup> eeuw vooraleer bij ons voor het eerst een bliksemafleider geplaatst werd op een kerktoren. \u00a0Het duurt altijd een hele tijd vooraleer een nieuwe uitvinding algemeen wordt toegepast. \u00a0Gewone woonhuizen hebben ook vandaag zelden een bliksemafleider. \u00a0In verstedelijkte gebieden rekent men op de bliksemafleiders op torens en op het platteland (ten onrechte!) op hoge bomen. \u00a0In Belgi\u00eb heeft de wettelijke verplichting aangaande bliksembeveiliging alleen betrekking op hoge gebouwen (K.B. 19 dec. 1997).<\/span><\/p>\n De heilige Brandaan of Brandanus werd op grond van zijn naam tegen brandrampen aangeroepen (vgl. de H. Blasius tegen de blaasziekten!). \u00a0In Vlaanderen is sinds het midden van de veertiende eeuw de Brandaandevotie aantoonbaar. \u00a0Hij werd gezien als schutspatroon tegen brand. \u00a0In de kerk van Onze Lieve Vrouw ter Potterie in Brugge is \u00e9\u00e9n van de altaren (1359) aan Sint-Anna en Sint Brandanus gewijd. \u00a0Hier verrichtten de Bruggelingen hun gebeden om van huisbrand gespaard te blijven. \u00a0Er werd zelfs een broederschap van Sint-Brandanus opgericht die de zorg voor het altaar op zich nam. \u00a0Er is een in 1648 gegraveerde koperen plaat overgeleverd waarop drie heiligen staan afgebeeld: Sint- Anna (als Sint-Anna ten Drie\u00ebn) in het midden tussen Sint-Brandanus en Sint-Andreas. \u00a0Op deze koperen plaat, die diende om devotieprenten af te drukken, staat Sint-Brandanus afgebeeld met op de linkerhand een brandende kerk en in de rechterhand houdt hij als attributen de abtsstaf en een brandhaak.\u00a0 Onder de afbeelding staat het volgende vers te lezen:<\/p>\n O heylighen Brandanus vrindt Godts verheven<\/em><\/p>\n Bidt voor alle bedruckte mannen ende vrauwen<\/em><\/p>\n Die in noodt des brandts u devotich aencleven<\/em><\/p>\n En met een vast gheloove in Godt betrauwen<\/em><\/p>\n De brandhaak behoorde tot de standaarduitrusting van het blusgereedschap (emmers, ladders). \u00a0Deze diende voornamelijk voor het neerhalen van de brandende dakbedekking (in de Middeleeuwen veelal stro) om het overslaan van het vuur naar de belendende percelen te voorkomen. \u00a0Een mooie afbeelding van een brandhaak treft men aan op de prent\u00a0 \u201cPrudentia\u201d van Pieter Bruegel uit 1559 (L. Lebeer, Beredeneerde catalogus van de prenten naar Pieter Bruegel de Oude, Brussel,1969, p.102, nr.35).<\/p>\n Op 17 oktober 2001 werd door ons de richtmei geplaatst op de toenmalige uitbreiding van het Stedelijk Museum voor Volkskunde (Brugge) in de Rolweg.<\/span><\/p>\n Dit oude volksgeloof is natuurlijk al lang verdwenen. \u00a0Alleen de traktatie voor wie geholpen heeft bij de bouwwerken is gebleven. \u00a0Men is \u201conder dak\u201d. \u00a0Het boompje of de tak worden tegenwoordig ook wel eens vervangen door een vlag aan een vlaggenstok. \u00a0Het gebruik van de richtmei kwam eertijds voor in heel Europa.<\/p>\n Willy Dezutter<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Vroeger, toen het geraamte van een huis, boerderij of schuur, hoofdzakelijk uit hout bestond, noemde men het optrekken van dit getimmerd gedeelte het richten. De gebinten werden namelijk vooraf in elkaar gepast, goed verankerd met toognagels, om daarna rechtgezet te worden. \u00a0Dergelijke woningen konden gemakkelijk afgebroken worden en op een andere plaats heropgericht worden. \u00a0Om […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[168,165,18,75,166,167],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433"}],"collection":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=433"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":436,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433\/revisions\/436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}