{"id":505,"date":"2014-05-30T12:51:00","date_gmt":"2014-05-30T11:51:00","guid":{"rendered":"http:\/\/willydezutter.be\/?p=505"},"modified":"2014-05-30T12:51:00","modified_gmt":"2014-05-30T11:51:00","slug":"brugse-priesters-op-de-bres-voor-kunst-en-cultuur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/willydezutter.be\/?p=505","title":{"rendered":"Brugse priesters op de bres voor kunst en cultuur"},"content":{"rendered":"

Ik ben de Goede Herder. \u00a0De Goede Herder geeft zijn leven voor de schapen (Johannes 10:11)<\/em><\/p>\n

Over Antoon Viaene (1900-1979) en Jozef Geldhof (1925-1989)<\/strong><\/p>\n

Het klinkt misschien gek, maar ik telde van jongs af aan onder mijn vrienden en kennissen heel wat katholieke priesters. \u00a0Maar ook protestantse dominees stonden op het menu als intellectuele sparing partners in de periode 1962-1964. \u00a0Het was ook de tijd van het Tweede Vaticaans Concilie ! \u00a0In mijn Nederlands geboortedorp A. (het is niet Amsterdam !) kwam ik veelvuldig over de vloer bij L.S. Blom, de predikant van de Nederlandse Hervormde Kerk. \u00a0En ik was niet alleen. \u00a0De jonge en later beroemde filosoof Etienne Vermeersch (in 2014 werd hij 80 jaar) was er vriend aan huis met de 13<\/span>de\u00a0<\/sup>eeuwse \u00a0theoloog Thomas van Aquino als “Dritte im Bunde”. \u00a0Ik zie hem nog zijn Ford Anglia parkeren in de Weststraat en de straat oversteken om bij ons in de winkel boodschappen te doen. \u00a0<\/span>Toen was nog niet te voorzien dat ik bij de hoogleraar Vermeersch in 1966 examen zou moeten afleggen aan de Gentse universiteit. \u00a0De vertaling van het Latijn naar het Nederlands van de \u201cSumma theologiae\u201d, het hoofdwerk van Thomas van Aquino, werd door L.S. Blom gedicteerd en door mij getypt. \u00a0Ik herinner me nog altijd de stereotiepe beginzin van Thomas: “Ik antwoord dat gezegd moet worden”. \u00a0Het werd getypt met carbon en ik bezit de (gedeeltelijke) Nederlandse vertaling nog altijd. \u00a0Mocht ik dus ambitie koesteren om het uit te geven…..<\/span><\/p>\n

Als katholiek “door ras en milieu” (mijn grootvader was een ingeweken Vlaming die met een meisje uit Sluis huwde) ontdekte ik plots dat er schuin tegenover ons een protestantse dominee woonde, die mogelijk een andere God aanbad. \u00a0Het was geen schok maar toch het begin van een zoektocht. \u00a0Verschillende andere gesprekken volgden: met de dominee van de Gereformeerde Kerk (orthodox-protestant; te mijden) en de dominee van de Doopsgezinde Gemeente. \u00a0Deze laatste wist mij altijd te vertellen dat het Gemeente moest zijn en niet Kerk.<\/p>\n

Werd ik nu gedwongen om te kiezen uit die drie dan gaat mijn voorkeur naar de Doopsgezinden en dat omwille van het feit dat ze vrouwen toelaten tot het ambt, niet tegen het homohuwelijk zijn, de volwassenendoop voorstaan, elk zijn eigen belijdenis aflegt, e.d.<\/p>\n

Van praktiserend katholiek evolueerden we naar niet-praktiserend protestants-christelijk, maar kwamen dank zij onze mentor en archeoloog Jan van Hinte (1896-1983) uit bij het positief athe\u00efsme. \u00a0We hebben het ons nooit beklaagd. \u00a0Ik bedoel al die lessen kerkgeschiedenis. \u00a0Natuurlijk was ik ook bevriend met de pastoor van A. (maar toch minder) en met de kapelaan, jonger en moderner en die mijn biechtvader (!) was. \u00a0Dat biechten verliep toen reeds op een drafje en volgens een stramien en eindigde met een standaard opgelegde penitentie van het bidden van drie onzevaders en drie weesgegroeten. \u00a0De absolutie werd nooit geweigerd wegens het selectief opbiechten van de dagelijkse zonden: koekjes gepakt uit de koektrommel, ook tijdens de vasten (!). \u00a0Hoewel de zonden tegen het zesde en negende gebod (“Gij zult geen onkuisheid doen” en of het begeren daarvan) dikwijls vaag werden medegedeeld of doelbewust verzwegen. \u00a0Later werd de onkuisheid afgeschaft, hoewel vooral de priesters zelf er mee bleven sukkelen. \u00a0Doodzonden werden er niet bedreven. \u00a0Ook mijn moeder zaliger beweerde op haar sterfbed dat ze nooit een doodzonde had begaan en weigerde de laatste sacramenten te ontvangen. \u00a0In de lagere schooltijd werden er toen al geen bijvragen meer gesteld zodat we van de Geilige Drievuldigheid “zondigen in gedachten, woorden en werken”, die van de zondige gedachten systematisch onvermeld lieten. \u00a0Er bestaat geen zedeloosheid erger dan het denken. \u00a0Er werd gebiecht bij de kapelaan omdat zijn penitentietarief lager lag dan die van de pastoor. \u00a0Na een experiment met “collectieve biecht” (maar toen waren we al weg uit A.) is aan die schandelijke praktijk van de verplichte priv\u00e9-biecht een einde gekomen. \u00a0De paasbiecht als zware inbreuk op de privacy en niet zo maar een onvoorzien bezoekje aan de psychiater. \u00a0Toch bleef het biechtgeheim onschendbaar en doorstond voorlopig de storm van het seksueel misbruik van priesters. \u00a0Een priester mag zelfs de burgerlijke overheid niet inlichten indien hij via de biecht seksueel misbruik verneemt. \u00a0De biechtvader is in dit geval soms rechter en partij, dus verschuilt men zich graag achter de zwijgplicht. \u00a0Zo\u2019n regelgeving voldoet natuurlijk niet meer aan de verwachtingen van de rechtsstaat en de samenleving. \u00a0Daarenboven was kapelaan De K. door welgestelde inwoners van A. op vakantie in Spanje gespot in korte broek, thans ook wel short geheten. \u00a0Bij nuchtere observators begon het seculiere het al te winnen van de opgelegde devotie. \u00a0De K. stamde uit een geslacht van bierbrouwers en dat klonk vertrouwd in Roomse kringen. \u00a0Het roken van sigaren was zijn specialiteit. \u00a0De pastoor Jos D. kon je nog zien brevieren. \u00a0Nog op hoge leeftijd bracht hij op zijn groene scooter de laatste sacramenten naar stervenden in de verre polders. \u00a0Aangezien hij de bloemen (witte seringen) voor bij het Mariabeeld (O.L.V. met de Inktpot, ook te zien aan het Brugse stadhuis), kocht in de winkel van mijn moeder geniet hij toch mijn bewondering en waardering. \u00a0Een priester waar we oprecht waardering voor koesterden, dus totaal los van het mercantiele, was Omer Gielliet de pastoor-beeldhouwer uit Breskens. \u00a0In zijn kerk heeft Jan van Hinte (als athe\u00efst) nog eens mogen preken. \u00a0Een vredespreek. \u00a0Niks \u201cplatte commer\u00e7ant\u201d.<\/p>\n

Nu kan niet ontkend worden dat R.K. priesters doorgaans interessante mensen zijn omdat ze via hun priesteropleiding op het Grootseminarie in aanraking kwamen met interessante vakken zoals bijbelexegese en kerkgeschiedenis. \u00a0Twee vakken die ook onze belangstelling wegdroegen. \u00a0Doorgaans waren wij beter op de hoogte en meer bijbelvast dan de opponenten, want wij gebruikten die kennis om de godsdienst te bestrijden, de anderen beroepshalve en voor de daaraan verbonden maandwedde, om het te verdedigen.<\/p>\n

Antoon Viaene (1900-1979)<\/strong><\/p>\n

In Brugge dankte ik begin 1973 mijn eerste schone betrekking aan een R.K. priester. \u00a0We hebben dat niet altijd even luid verkondigd want per slot van rekening waren we ook sterk ge\u00ebngageerd in het vrijzinnig milieu. \u00a0Als student in Gent waren we sterk ge\u00efnteresseerd in geschiedenis, kunstgeschiedenis en volkskunde. \u00a0In die richting werd er trouwens afgestudeerd in 1970. \u00a0Al tijdens ons werk in Gent (1971-1972) waren we geabonneerd op het tijdschrift \u201cBiekorf\u201d, meer dan honderd jaar geleden gesticht door Guido Gezelle, de priester-dichter. \u00a0Het werd ons toegestuurd door de E.H. Antoon Viaene die meer dan vijftig jaar hoofdredacteur zou zijn van dit markante geschiedkundig\/volkskundig\/taalkundig tijdschrift, dat nu nog altijd (en zeer stipt) verschijnt. \u00a0Voor de jonge internetgebruikers: E.H. staat als afkorting voor Eerwaarde Heer. \u00a0De jonge vorser, uw nederige dienaar, had zelfs in 1972 het lef om (vanuit Gent) een artikel voor publicatie toe te sturen. \u00a0In het volgend nummer zag ik tot mijn grote vreugde dat het was opgenomen. \u00a0Ik kon toen nog niet weten dat Viaene geen secretaresse had en daarom nooit correspondentie beantwoordde. \u00a0Hij had wel een huishoudster Sidonie (met een volstrekt aseksuele uitstraling), die v\u00f3\u00f3r hem kwam te overlijden en toen hij zelf stierf in 1979 heeft men zijn huis uit hebzucht snel ontruimd en vloog al zijn binnengekomen correspondentie van geleerden van over heel het land en ver daarbuiten in de container. \u00a0Dus ook de interessante beginnerscorrespondentie van ondergetekende bestaat niet meer in de archieven. \u00a0De Eerwaarde Heer Viaene werd door mij met veel eerbied bejegend. \u00a0Later ontdekte ik tot mijn afschuw dat “grote kaloten” hem “Viaentje” noemden of nog erger: “da vintje”. \u00a0Hij was klein van gestalte, droeg als hoofddeksel altijd een zwarte alpino (tegen het vatten van kou, te vermijden voor een hoofdredacteur) en sprak met zachte stem. \u00a0Toen mijn kandidatuur in zicht kwam in de cultuurstad Brugge werd Viaene geraadpleegd door Fernand T., de toenmalige CVP-schepen voor kunst en cultuur. \u00a0Deze advocaat was een erudiet man, zeg maar een man van stand. \u00a0Wat een gelukkig toeval. \u00a0Onnodig te zeggen dat er gunstig werd geadviseerd en zo kon ik met de stilzwijgende steun van de katholieke burgemeester Michel Van Maele en mijn promotor Fernand T. aan de slag. \u00a0Een andere belangrijke schepen op dat ogenblik was Andries V.D.A., de pionier van de monumentenzorg. \u00a0Die drie hadden toen het bestuur van Brugge in handen maar zouden in 1976 de klop van hun leven krijgen toen ze de gemeenteraadsverkiezingen verloren en Frank Van Acker (de zoon van Achiel) socialistisch burgemeester werd. \u00a0Die genegenheid van en voor Viaene werd reeds het jaar daarop (1974) beloond met onze opname in de redactie van “Biekorf”. \u00a0Voor het eerst in de eeuwenlange geschiedenis werd een jonge twintiger, exponent van de solfer, toegelaten in dit bolwerk van wierook. \u00a0Niet argeloos maar doelbewust. \u00a0Wat breeddenkend knap van Antoon Viaene. \u00a0Ik had hem van te voren op de gevaren gewezen: een engel met bokkenpootjes zou op zijn voorspraak zijn entree maken. \u00a0Daar ontmoette ik, als bedaarde ongelovige, als andere redactieleden of leden van “het berek” E.H. Karel De Busschere (Pittem, groot taalkundige en Gezelliaan) en de onvergetelijke historicus E.H. Jozef Geldhof (1925-1989), de pastoor van Meetkerke. \u00a0Met die laatste klikte het meteen en menigmaal zaten we samen in “De Krakele” om een dagschotel te verorberen. \u00a0Dan hoorde ik alles over de priesterconferenties. \u00a0In het Sint-Lodewijkscollege was zijn bijnaam \u201cde Padde\u201d. \u00a0Dat zal wel te maken hebben met de expressie van die amfibie en de oneerbiedige transpositie naar zijn karakteristieke kop. \u00a0Tot zijn vestimentaire uitrusting behoorde ook zijn alpino. \u00a0Die herder, begiftigd met gezond verstand, stond garant voor \u201cHumor in de kerk\u201d (uitgeverij Marc Van de Wiele, 1988) en was zich er van bewust dat hij zou eindigen als “prostatische” priester ware het niet dat zijn algoede, almachtige en alwetende God er anders over besliste door hem plots te laten doodvallen op een bouwwerf. Het bisdom had hem, naast de parochie Meetkerke, in 1984 ook nog opgezadeld met Houtave waar hij als bouwpastoor eigenhandig een nieuw jeugdhuis moest metselen. \u00a0Hij werd op 64-jarige leeftijd slachtoffer van parochiefusies en priestertekort. \u00a0Dank u, monseigneur !<\/p>\n

We werden destijds ook uitgenodigd op de doop van Jezebel, de ezelin van “paster” Seppen Geldhof. \u00a0De pispot met water en een bezwerende formule volstonden om het balkende beestje op te nemen in de schijnheilige wereld. \u00a0Wel kon ze jaarlijks in de maand mei met haar soortgenoot en kameraad een mooie wandeling maken in Brugge tijdens de H. Bloedprocessie.<\/p>\n

Ze werden dan beiden gemend door ezelkweker-pastoor Seppen die omwille van de historiciteit met zijn blote voeten in sandalen rondliep. \u00a0In december waren beide ezels nog eens van dienst. Ze vervulden een rol in de liturgie van de middernachtmis op Kerstmis.<\/p>\n

Op de pastorie beschikte Seppen over een goede wijnkelder. \u00a0Plots herinnerde hij er mij tijdens een bezoek aan dat hij de H. Mis moest opdragen en dat we onze degustatie noodgedwongen moesten onderbreken. \u00a0Maar geen nood. \u00a0Ik bood aan om mee te gaan. \u00a0Hij preekte over “De barmhartige Samaritaan”. \u00a0Het is me bijgebleven als “nog beter dan paus Franciscus”. \u00a0Daarna werd de degustatie gewoon weer verdergezet. \u00a0Jezus veranderde water in wijn, waarom zou drinken dan een zonde zijn ? \u00a0Tijdens die “Tischgespr\u00e4che” vertrouwde hij me toe dat een diepbedroefde vrouw hem gevraagd had om haar pas gestorven hond te mogen begraven op het kerkhof. \u00a0Na enige aarzeling had hij er mee ingestemd op voorwaarde dat dit zonder ceremonieel zou verlopen. \u00a0Een Goede Herder blijft rechtzinnig in de leer. \u00a0Voor dieren bestaan geen genademiddelen maar ze kunnen wel gezegend worden, maar dit enkel bij leven. \u00a0Denk aan de paardenzegening en de zegening van jachthonden. \u00a0Sint-Hubertus is de beschermheilige van dieren en jagers.<\/p>\n

Jozef ontving soms een mooi casueel, zoals die keer dat de dochter van de gouverneur in zijn mooi kerkje trouwde en met die gift, die buiten het aangegeven inkomen bleef, kocht hij wetenschappelijke referentiewerken over geschiedkunde. \u00a0Dit was onmisbaar materiaal voor zijn talrijke belangrijke publicaties. \u00a0Zeg maar gerust dat hij een kleurrijke figuur was die ook al eens de kerkelijke hi\u00ebrarchie durfde trotseren. \u00a0In de homilie bij zijn begrafenis werd er geen woord gezegd over zijn veelzijdigheid. \u00a0Hij werd afgeschilderd als een gewone parochieherder. \u00a0De kerk liet zich weer eens zien langs zijn meest wereldvreemde en kleine kant. \u00a0En dan te weten dat Jozef was achtergebleven met een enorm verdriet door het overlijden van zijn zorgzame moeder die inwoonde op de pastorie (wel wettelijk voorzien een gratis woning betaald door de “kerkfabriek”) en wier graf hij dagelijks passeerde. \u00a0Hoe eenzaam kan een priester zijn binnen het carcan van het verplichte celibaat.<\/p>\n

En dat allemaal omdat de vrouwenhater Paulus in zijn Eerste Brief aan de Korinti\u00ebrs dat aanprees. \u00a0Maar was het ook niet diezelfde Paulus die zei: “Het is beter te trouwen dan van begeerte te branden”.<\/p>\n

Wie was er nog ? \u00a0De beminnelijke Dom Anselm Hoste, salva omni reverentia, de Abt van de Sint-Pietersabdij van Steenbrugge. \u00a0Wie een boek schrijft over \u201cGastvrijheid is een rijk geschenk\u201d kan geen slecht mens zijn.<\/span><\/p>\n

Daarnaast was er de alomtegenwoordige Antoon Lowyck, R.K. legeraalmoezenier en hoofdredacteur van “Ons Heem”. \u00a0Hij zat niet in de redactie van “Biekorf”. \u00a0Deze krijgshaftige geestelijke was met zijn heemkundige bijdragen ook het belastinggeld van de kerkfinanciering waard. \u00a0Of het nu van Justitie komt of van Defensie. \u00a0De meeste priesters proberen trouwens een leraarsambt te bemachtigen, zodat het departement Onderwijs de wedde betaalt en dat met een vooruitzicht op een redelijk pensioen. \u00a0De bisschop durft wel eens te bemiddelen bij het tot stand komen van die constructie. \u00a0Zeker voor een uitgetreden priester is dat een mooi vangnet.<\/p>\n

Toen ik een nieuw cultuurgebouw betrok stelden Lowyck en Geldhof aan Viaene voor dat zij dat met z\u2019n drie\u00ebn zouden inzegenen als steun en eerbetoon. \u00a0De R.K. Kerk beschikt over speciale formules om gebouwen met wijwater en kwispel te lijf te gaan en dat zou met veel luister kunnen gebeuren. \u00a0Ik voelde me in het nauw gedreven en stelde aan het drietal voor om dit te vervangen door \u201chet inbranden van de haard\u201d, een heidens (!) gebruik. De knoop werd doorgehakt door A. Viaene, het zou noch het een noch het andere worden en dan had Rome gesproken en zwegen de twee anderen. \u00a0Viaene had het allemaal niet zo voorzien op die sacramentalia; hij wijdde zich liever in alle stilte aan de geschiedenis. \u00a0Hij voelde feilloos aan dat de tijd van de klerikale overheersing voorbij was. \u00a0Hij wist het al die jaren dan ook goed te verzwijgen dat hij eigenlijk de functie van aalmoezenier uitoefende in het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes die hij geestelijke bijstand moest verlenen en waar hij in de kapel ook dagelijks de mis moest opdragen. \u00a0In ruil daarvoor verkreeg hij een maandelijkse wedde van het Ministerie van Justitie (afd. Erediensten). \u00a0Hoofdzaak was voor hem zijn kwartaaltijdschrift \u201cBiekorf\u201d (niet bierkorf, hij was een zeer matige drinker). \u00a0De buitenstaanders vergeten wellicht dat hij op de eerste plaats een maandelijkse priesterwedde ontving, betaald door het Ministerie van Justitie, zoals dit in Belgi\u00eb nu eenmaal bij wet geregeld is, maar hoe zou hij anders hebben kunnen rondkomen. \u00a0Die culturele staatssubsidie vormde de ruggengraat van zijn tijdschrift. \u00a0En zijn leraarschap aan het Sint-Lodewijkscollege en het daaraan verbonden pensioen deed de rest.<\/p>\n

Het inbranden van de haard heeft uiteindelijk niet plaatsgevonden. \u00a0De offici\u00eble openingstoespraak werd gehouden door Kamervoorzitter Achiel Van Acker (1898-1975), herhaaldelijk socialistisch premier van Belgi\u00eb. \u00a0Hij was, als Bruggeling en volkskundige, uitgenodigd door het homogeen katholieke stadsbestuur. \u00a0Achiel hield zijn toespraak in de originele sprekerston van de \u201cChat Noir\u201d maar het beklimmen van dat speciale spreekgestoelte verliep moeizaam wegens zijn bijziendheid. \u00a0Burgemeester Michel Van Maele reageerde gevat door tegen de vrijzinnige Van Acker te zeggen “ik zien dat ge nie geweune zit om ip de preekstoel te stoan”. \u00a0Natuurlijk zei hij in het Brugs “prikstoel”, maar het is zo al moeilijk genoeg. \u00a0Het klinkt zo veel mooier dan het droge “ik zie dat je het niet gewoon bent om op de preekstoel te staan”.<\/p>\n

Laten we ons allen bekwamen in de zelfspot. Nu moeten de moslims dat ook nog leren en dan is het harmonieus samenleven een feit.<\/p>\n

Op het eind van zijn leven is de sympathieke Antoon Viaene, vooral na het overlijden van zijn huishoudster Sidonie, sterk beginnen vereenzamen en hij liep dikwijls slordig gekleed (in een stofjas en zonder priesterboord !); naar het schijnt, verwaarloosde hij ook zijn maaltijden. \u00a0Ik ben (gelukkig ?) wel nooit uitgenodigd om te blijven eten en Sidonie schermde hem goed af door te zeggen dat “meneer” er niet was. \u00a0Tot hij in de gaten kreeg dat ik voor de deur stond en haar sommeerde me binnen te laten. \u00a0Zo zag hij ook eens iemand van een andere soort. \u00a0Een priester heeft celibaatsplicht maar kan uiteindelijk niet zonder de huishoudelijke hulp van de “pastersmeid” of maarte. \u00a0Waar waren de nonnetjes ? \u00a0En de neven die later zouden erven ? \u00a0Tot overmaat van ramp schafte hij een kleurentelevisie aan. \u00a0Het tijdperk van zwart-wit had hij overgeslagen. \u00a0Hij kende natuurlijk de “wet van de remmende voorsprong” van de Nederlandse historicus Jan Romein. \u00a0Maar zijn tijdschrift werd steeds dunner en verscheen onregelmatiger. \u00a0Antoon Viaene, van oorsprong een Kortrijkzaan, sprak even vlot Frans als Nederlands en bleef plakken bij al die buitenlandse tv-zenders die uitzonden tot diep in de nacht. \u00a0Een totaal nieuwe wereld ging voor hem open en in die beslotenheid kon hij ook genieten van de mondaine aspecten van de mediacultuur: het schaars geklede vrouwelijk schoon dat als kortgerokt kunstschaatser en danseres volledig legitiem op zijn scherm en netvlies getoverd werd. \u00a0De deur van de Annuntiatenstraat 82 bleef meer en meer gesloten wanneer men er aanbelde. \u00a0De Goede Herder moest overdag rusten terwijl zijn erfgenamen zich als aasgieren klaar hielden. \u00a0Gelukkig kon de alerte historicus No\u00ebl G. nog alles terugbrengen aan ontleende maar nooit teruggebrachte boeken. \u00a0Viaene genoot immers een onvoorwaardelijk vertrouwen van openbare bibliotheken en archieven, zoals destijds prof. mr. Egied Strubbe die met de archivalia onder zijn snelbinder stopte bij de bakker en daar zijn fiets tegen de gevel achterliet. \u00a0Nog een grote Bruggeling die zijn bibliotheek schonk aan de Katholieke Universiteit van Leuven, hoewel hij altijd als hoogleraar rechtsgeschiedenis had gedoceerd in Gent. \u00a0Over een tjevenstreek gesproken. \u00a0De stadsbibliotheek van Brugge daarentegen werd (nog op voorstel van schepen Fernand T.) “De Biekorf” genoemd ter ere van Antoon Viaene. \u00a0Hij was een groot geleerde en een mens van goede wil. \u00a0Hij tolereerde niet alleen vrijzinnigen, hij respecteerde ze ook. \u00a0Santo subito ! \u00a0En wat met de erkenning van een wonder ? \u00a0Het eerste wonder is gebaseerd op volharding. \u00a0Vijftig jaar aan het hoofd van “Biekorf”. \u00a0Het tweede wonder is gebaseerd op de mooiste deugd die er maar bestaat: de tolerantie. \u00a0Rome zal het erkennen: hij heeft een geus op het schild gehesen !<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ik ben de Goede Herder. \u00a0De Goede Herder geeft zijn leven voor de schapen (Johannes 10:11) Over Antoon Viaene (1900-1979) en Jozef Geldhof (1925-1989) Het klinkt misschien gek, maar ik telde van jongs af aan onder mijn vrienden en kennissen heel wat katholieke priesters. \u00a0Maar ook protestantse dominees stonden op het menu als intellectuele sparing […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[189,192,191,190,73],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/505"}],"collection":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=505"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":512,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/505\/revisions\/512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}