{"id":588,"date":"2016-06-19T19:50:32","date_gmt":"2016-06-19T18:50:32","guid":{"rendered":"http:\/\/willydezutter.be\/?p=588"},"modified":"2016-08-03T21:19:53","modified_gmt":"2016-08-03T20:19:53","slug":"raphael-rodenbach-1861-1951-achtbare-meester-van-de-brugse-vrijmetselaarsloge-la-flandre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/willydezutter.be\/?p=588","title":{"rendered":"Raphael Rodenbach (1861-1951), &#8220;Achtbare Meester&#8221; van de Brugse vrijmetselaarsloge La Flandre"},"content":{"rendered":"<p>De loge La Flandre (LF) werd op 4 juni 1881 (1) opgericht in Brugge. \u00a0De eerste jaren van haar bestaan zouden in het teken staan van de bijwijlen hevige kiesstrijd tussen liberalen en katholieken, zowel voor de gemeenteraad als het parlement. \u00a0De Belgische ma\u00e7onnerie bekleedt nu eenmaal door het specifieke verloop van de geschiedenis een geheel andere positie dan men doorgaans van een cultureel genootschap zou verwachten. \u00a0Daarover is al genoeg geschreven (2). \u00a0De voorzitter van een loge wordt &#8220;Achtbare Meester&#8221; genoemd (3) en wordt omschreven als \u201cde eerste onder zijns gelijken\u201d. \u00a0Rapha\u00ebl Rodenbach, een telg van de bekende Roeselaarse familie, bekleedde die functie in 1925-1927. Een veneralaat duurt normaal drie jaar en men wordt door zijn medebroeders verkozen. Dat geldt overigens voor alle functies binnen de Administratieve Commissie of het bestuur (4).<\/p>\n<p><strong>Raphael Rodenbach en zijn familie<\/strong><\/p>\n<p>Rapha\u00ebl Constantin Jules Sylvain Rodenbach werd geboren in Brecht (provincie Antwerpen)\u00a0op 28 januari 1861 als zoon van Felix Adolphe Alexandre Rodenbach (Roeselare 20.9.1827 &#8211; Sint-Michiels Brugge 20.11.1914) en Sidonie Eugenia Rodenbach (Roeselare 13.4.1830 &#8211; Asse 10.5.1868). Felix en Sidonie (ook Cidonie), dochter van Jacobus Alexander Rodenbach en Maria Marrant, waren op 21.1.1857 gehuwd in Roeselare (5). Uit dit huwelijk werden drie zonen geboren: Edgar (\u00b0 Roeselare 1857), Rapha\u00ebl (\u00b0 Brecht 1861) en Alfred (\u00b0 Asse 1863). Hun moeder stierf in 1868 in Asse op bijna 38-jarige leeftijd. Vader Felix zou hertrouwen met Marie-Hortense Fieremans (Asse 1845 &#8211; Genval 1931) en ze kregen nog een dochter H\u00e9l\u00e8ne (1876-1964). \u00a0Felix Rodenbach werd ontvanger van de registratie in Brussel en schreef verschillende boeken en bijdragen over hypotheekrecht, registratierechten, erfenisrechten e.d. (6). \u00a0Hij schreef ook een merkwaardig boek over de duivensport (7). \u00a0Felix was de broer van Julius Rodenbach (1824-1915) en de oom van de beroemd geworden Vlaams strijder, katholieke dichter en toneelschrijver Albrecht Rodenbach (1856-1880). Moeder Silvia Rodenbach-Delahouttre spoorde verschillende keren met haar zoon Albert (Albrecht) naar oom Felix in Elsene (Ixelles) waar hij boeken kon ontlenen (8). \u00a0Albrecht en Rapha\u00ebl waren dus neven (9) maar sloegen elk een totaal verschillende richting in: Albrecht deed uiteindelijk aan blauwvoeterie (10) en Rapha\u00ebl aan ma\u00e7onnerie ! \u00a0Albrecht stierf zeer jong; hij werd slechts 24 jaar, en heeft dus nooit weet gehad van die ma\u00e7onnieke carri\u00e8re. \u00a0Het \u201cbien \u00e9tonn\u00e9s de se trouver ensemble\u201d is dan ook niet van toepassing. \u00a0Wel liet hij zich bij leven ongunstig uit over die andere neef-dichter Georges Rodenbach (Doornik 1855 \u2013 Parijs 1898) die hij te \u201cverfranst\u201d vond (11). Rapha\u00ebl Rodenbach had geen literaire ambities maar vond zijn weg als notaris in Anderlecht van 1919-1932. Hij huwde met Jeanne De Bloom (Koolkerke 1865 \u2013 Anderlecht 1939) (12).<\/p>\n<p><strong>Eppe Janssen De Bloom (1837-1870)<\/strong><\/p>\n<p>Jeanne Leontine Romani De Bloom (eigenlijk Jeannette) werd geboren op 3 juli 1865 in Koolkerke en overleed in Anderlecht op 21 maart 1939. \u00a0Zij was de dochter van Eppe (13) Janssen De Bloom, geboren te Westeraccumersiel (Duitsland) op 30 mei 1837. \u00a0Dat kleine havenplaatsje behoorde toen nog tot het Koninkrijk Hannover en zou in 1866 Pruisisch worden. \u00a0Nu is het onderdeel van de fusiegemeente Dornum (Oost-Friesland, deelstaat Nedersaksen) (14). \u00a0Zeekapitein Eppe Janssen De Bloom huwde met Mathilde &#8211; Justine De Cloedt (\u00b0 Koolkerke 11 januari 1841), dochter van een scheepstimmerman. Het echtpaar De Bloom\u2013De Cloedt woonde Fort Lapin 205. Op terugvaart van Portugal naar Bremerhaven zonk het koopvaardijschip van Eppe De Bloom, geladen met portowijn, nabij het eiland Wight (voor de zuidkust van Engeland) op 26 december 1870 in volle zee. \u00a0Mathilde De Cloedt bleef als weduwe achter met zes kinderen, vijf dochters en een zoon, onder wie Jeanne. Om in haar onderhoud te voorzien werd Mathilde de uitbater van de drank- en eetgelegenheid \u2018\u2019 \u2018 t Overzet\u201d dat gelegen was bij het station &#8220;Brugge-Bassin&#8221; waar Louis Hellemans (1833- 1894) (15) de stationschef was. Voorbij &#8220;Brugge- Bassin&#8221; (de handelskom) liep een zijspoor over de Warandebrug om zo de overzijde te bereiken van de Oostendse Vaart naar Blankenberge. De Warandebrug was toen niet toegankelijk voor voetgangers maar was uitsluitend een spoorwegbrug. Om op Fort Lapin (Koolkerke) te geraken moesten de voetgangers zich laten overzetten met de veerschuit van weduwe De Bloom (16). \u00a0Jeanne De Bloom overleed op 74-jarige leeftijd op 25.5.1917; zij bleef weduwe en woonde toen aan de Komvest (17). Eppe De Bloom (18) komt voor in het Bremer Seeleuteregister 1824- 1917 (Staatsarchiv, Bremen). I n Dornumersiel werd in 1977 de reddingsboot \u201cEppe De Bloom\u201d te water gelaten (19). \u00a0Een eerbetoon aan deze zeeman -schipbreukeling met heel wat Brugse nazaten (20).<\/p>\n<p><strong>Vrijmetselaar<\/strong><\/p>\n<p>Rapha\u00ebl Rodenbach werd in de Brugse loge La Flandre ingewijd op 11 december 1891. \u00a0De werkplaats telde toen 93 leden (21). Hij was secretaris in 1903-1906. \u00a0In 1903 liet hij aan het Grootoosten van Belgi\u00eb (GOB) weten dat LF 104 leden telde, bestaande uit 84 meesters, 6 gezellen en 14 leerlingen. Hij werd Achtbare Meester\u00a0van zijn loge in 1925-1927 (22). \u00a0Louis Van Hollebeke (1877-1932) werd zijn secretaris (23). \u00a0Die was in 1905 ingewijd op een ogenblik dat hij zelf secretaris was. \u00a0Rodenbach werd opgevolgd als secretaris door Henri Dabsalmont (+1919), inspecteur bij de Spoorwegen. Raphael\u00a0Rodenbach was op het ogenblik van zijn aanstelling als Achtbare Meester\u00a0in Brugge in 1925 ook Tweede Grootopziener van het GOB,\u00a0met hoofdzetel in Brussel (24). \u00a0Dat betekent dat hij toen samen met de Grootmeester Nationaal Charles Magnette (1863-1937) en de Eerste Grootopziener aan het roer stond van de obedi\u00ebntie (Hoofdbestuur) (25).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/31_Rodenbach.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-596\" src=\"http:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/31_Rodenbach-237x300.jpg\" alt=\"31_Rodenbach\" width=\"237\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/31_Rodenbach-237x300.jpg 237w, https:\/\/willydezutter.be\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/31_Rodenbach.jpg 395w\" sizes=\"(max-width: 237px) 100vw, 237px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Een geschilderd portret (1928)<\/strong><\/p>\n<p>Tot v\u00f3\u00f3r de Tweede Wereldoorlog bestond het gebruik om na het be\u00ebindigen van het mandaat van Achtbare Meester\u00a0een portret in olieverf te vervaardigen. \u00a0Bekende voorbeelden in dit genre zijn de portretten van de hoofdman van de schuttersgilde, de burgemeestersportretten, staatslieden maar ook hospitaalvoogden (26). \u00a0Het portret van Raphael Rodenbach, vervaardigd in 1928, is het enige origineel exemplaar dat de oorlog overleefde. Bij de inval van de Duitsers in mei 1940 werden de loges wegens &#8220;volksvijandig&#8221; gesloten en vanaf 1.3.1943 werd het logebouw Beenhouwersstraat 2 in gebruik genomen door de collaborerende Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap of DeVlag. In 1940 verbrandde LF preventief haar archief (27) en tijdens de oorlogsjaren werd er in de lokalen een anti-ma\u00e7onnieke tentoonstelling georganiseerd door de &#8220;Volksmacht&#8221; (8-22 febr. 1942) en werd de inboedel geplunderd. Uit een op 4.9.1945 opgemaakte inventaris (28) blijkt dat er in totaal negen\u00a0olieverfschilderijen werden gestolen. \u00a0Die werden nooit teruggevonden. \u00a0Na de oorlog werd van enkele Achtbare Meesters het portret opnieuw geschilderd door de kunstschilder Armand Van Reck (Blankenberge 1901-Blankenberge 1981) die lid was van LF. \u00a0Zeer dikwijls was een kunstenaar lid van een werkplaats, zoals Frans Regoudt (1906-1977) bij de loge &#8220;Simon Stevin&#8221; in Oostende, die daar ook enkele portretten van Achtbare Meesters schilderde. Het ma\u00e7onnieke portret in olieverf was niet veralgemeend maar er bleven wel verschillende representatieve voorbeelden bewaard (29). Het portret (olieverf op doek, afm. 83 x 63 cm) van Rodenbach is gedateerd 1928 en gesigneerd Li\u00e9vin Baert (30) en heeft een barok gouden lijst, zonder ma\u00e7onnieke motieven (afb. 1). \u00a0Hij was op dat ogenblik 67 jaar, heeft grijs hoofdhaar, snor en sik en draagt een gele kraagband met de \u201cVlammende Ster\u201d met letter G in rood (31); met onderaan de winkelhaak, het juweel van de Achtbare Meester. Li\u00e9vin Baert werd in 1898 geboren in Brugge en is overleden in Schaarbeek in 1990. \u00a0Hij was tekenleraar aan de gemeentelijke vakschool van Vilvoorde (1946-1948) en vanaf 1948 was hij als technicus verbonden aan de Vilvoordse Portaelsschool waar hij leraar werd van 1961-1976. \u00a0Li\u00e9vin\u00a0Baert, kunstschilder en tekenaar, werd lid van de &#8220;Cercle Artistique Portaels&#8221; en exposeerde voor het eerst in Gent en Vilvoorde in 1925. \u00a0Vanaf 1928 stelt hij elk jaar met de \u201cPortaelskring\u201d (32) in Vilvoorde tentoon. \u00a0Rapha\u00ebl Rodenbach was van 3 juni 1919 tot 15 oktober 1932 notaris in Anderlecht op het adres Avenue Clemenceau 16, waar op 21.3.1939 zijn echtgenote Jeanne De Bloom zou overlijden. \u00a0Hij is in de twintigerjaren wellicht met Li\u00e9vin Baert in het Brusselse in contact gekomen (33). \u00a0Het feit dat het schilderij bewaard bleef tot op heden en niet ten prooi viel aan de plundering in 1940-1945 valt misschien te verklaren door het feit dat hij het zelf tijdig in veiligheid bracht. \u00a0Na de oorlog had de vzw La Flandre nog een extra reden om het schilderij met de beste zorg te omringen. Raphael Rodenbach schonk immers in 1945 een bedrag van 100.000 frank in het kader van de wederopbouw. \u00a0Vergeten we niet dat hij toen zelf de voorzitter was van de vzw La Flandre, opgericht in 1924 met als eerste voorzitter de Brugse advocaat Albert Thooris (1860-1942) die dat zou blijven tot aan zijn overlijden (34). \u00a0Hij werd opgevolgd door Raphael Rodenbach die voorzitter bleef tot aan zijn overlijden in 1951. Hij was toen 90 jaar.<\/p>\n<p><strong>De gemengde loge 921 &#8211; Aurore (Droit Humain) te Brugge (1930)<\/strong><\/p>\n<p>Le Droit Humain (DH), Internationale Gemengde Vrijmetselaarsorde, werd in 1893 opgericht in Frankrijk om binnen de vrijmetselarij de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevestigen. \u00a0In 1912 werd in Belgi\u00eb de eerste gemengde loge nr.45 &#8220;Egalit\u00e9&#8221; in Brussel opgericht. \u00a0De oprichting vond plaats in de tempel van de Brusselse loge &#8220;Les Amis Philantropes&#8221; (GOB) ofschoon het GOB\u00a0die nieuwe obedi\u00ebntie niet erkende. \u00a0Enkele jaren nadien werden een zevental leden van LF lid van &#8220;Egalit\u00e9&#8221; in Brussel. \u00a0De Brusselse advocaat Gaston Vandermeeren, die in 1926 Achtbare Meester\u00a0werd van &#8220;Egalit\u00e9&#8221; nam eind 1929 het initiatief om ook in West-Vlaanderen een DH-loge op te richten. \u00a0De eerste vergadering vond plaats ten huize van Oscar Meseure\u00a0(Henri Serruyslaan 70, Oostende), lid van LF, wiens echtgenote reeds lid was van &#8220;Egalit\u00e9&#8221; in Brussel. \u00a0Er werd op 26.1.1930 zowel een Driehoek (35) opgericht in Oostende als in Brugge. \u00a0Uiteindelijk gaf men de voorkeur aan Brugge. \u00a0Daar beschikte men immers sinds 1912, in de Beenhouwersstraat 2, over een mooie nieuwe tempel naar een ontwerp van de Brugse architect Ernest Callebout (1887-1952) (36). \u00a0De Oostendse broeders waren sinds 1910 aangesloten bij de Broederkring van LF en pas in 1932 zouden de kolommen van de Oostendse loge &#8220;Les Trois Niveaux&#8221; terug opgericht worden. \u00a0De nieuwe gemengde werkplaats \u201cAurore\u201d (DH) zal op 2.2.1930 negen (37) leden inwijden. \u00a0De plechtigheid werd geleid door &#8220;Egalit\u00e9&#8221;; de eerste Achtbare Meester\u00a0van &#8220;Aurore&#8221; werd Edouard Everaerts, de secretaris Ernest Callebout. \u00a0Beiden hadden al het dubbellidmaatschap La Flandre-Egalit\u00e9. \u00a0Na de inwijding vond die dag een eerste affiliatie plaats en dat was Rapha\u00ebl Rodenbach, toen ex-Achtbare Meester van LF (38) en reeds lid van de Driehoek. \u00a0Een voormalig Grootofficier en Achtbare Meester\u00a0die het GOB durfde te weerstaan, kunnen we zonder meer moedig en uitzonderlijk noemen en wijst er op dat hij de toegang tot de vrijmetselarij zag als een emancipatie voor de vrouw. \u00a0Het is duidelijk dat &#8220;Aurore&#8221; de volledige steun genoot van LF. \u00a0De Achtbare Meester van LF Albert Thooris was immers zelf aanwezig op die zitting en had bovendien als voorzitter van de vzw de toelating verleend om permanent te vergaderen in het logebouw Beenhouwersstraat 2. \u00a0Raphael Rodenbach was als Achtbare Meester\u00a0opgevolgd door Louis Depi\u00e8re (1872-1962), een marineofficier uit Oostende. \u00a0Die bleef slechts twee jaar Achtbare Meester\u00a0van LF in 1928-1929 omdat hij zijn tijd diende te besteden aan de voorbereiding van de heroprichting in Oostende waar hij in 1932 de eerste Achtbare Meester\u00a0zou worden. Vandaar dat Albert Thooris voor de derde maal tot het ambt van Achtbare Meester\u00a0geroepen werd, deze maal voor de periode 1930-1931 (39).<\/p>\n<p><strong>FC Brugge en het borstbeeld van Albert Dyserynck (1932)<\/strong><\/p>\n<p>Al van bij de stichting van de voetbalclub FC Brugge in 1891 genoot die vereniging de sympathie van LF. \u00a0In 1900 was de advocaat Raymond Seresia (1851-1903), stichtend lid van LF in 1881, \u00e9\u00e9n van de beschermende leden. \u00a0Iemand als Fernand Hanssens (1882-1962), lid van LF sinds 1919, was ook secretaris en voorzitter van FC Brugge en telde 63 jaar lidmaatschap. \u00a0Zijn schoonbroer Prosper De Cloedt (1878-1955) was mecenas van LF en FC Brugge. Een zeer geliefde voorzitter was Albert Dyserynck (1872-1931), algemeen agent van de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek in Brugge. \u00a0Hij was bestuurslid sinds 1913 en werd eind 1918 voorzitter. \u00a0In 1919-1920 speelde FC Brugge kampioen en dat straalde natuurlijk ook op hem af. \u00a0Na het behalen van de landstitel verhuisde Club Brugge naar de &#8220;Klokke&#8221; waar voorzitter Dyserynck het complex in eigendom aan de vereniging had geschonken. Albert\u00a0Dyserynck werd bij LF ingewijd op 19 juni 1923. \u00a0Hij bleef voorzitter van FC Brugge tot aan zijn tragisch overlijden op 9 februari 1931. \u00a0Op die dag slipte, door ijzel op de weg, zijn auto in Maldegem-Donk en vond hij de dood. \u00a0Op 12.2.1931 vond de burgerlijke begrafenis plaats; in de indrukwekkende rouwstoet werden 101 rouwkransen meegedragen. Vanaf 15.9.1931 sprak men niet meer over &#8220;De Klokke&#8221; maar werd het omgedoopt tot &#8220;Dyserynck Stadion&#8221; en dat tot 1975. \u00a0Om de betreurde voorzitter te eren werd op 14.2.1932 aan de hoofdingang een borstbeeld (afb. 2) onthuld van de hand van beeldhouwer Octave Rotsaert (1885-1964). \u00a0Om dat te kunnen realiseren was er een erecomit\u00e9 opgericht met als voorzitter Paul No\u00eb (1876-1953), erelid van FC Brugge en lid van LF, en met als ondervoorzitter Rapha\u00ebl Rodenbach (40). \u00a0Het was een uitgebreid en representatief comit\u00e9 dat over alle partijgrenzen heen naar resultaat streefde samen met het Uitvoerend Comit\u00e9 waarvan Fernand Hanssens de voorzitter was.<\/p>\n<p><strong>Andere activiteiten<\/strong><\/p>\n<p>In 1919 vestigt Philips Belgi\u00eb zich in Brussel. \u00a0Op 30.7.1924 wordt er een verkoopakte verleden ten overstaan van notaris Rapha\u00ebl Rodenbach die &#8220;La Lampe Philips&#8221; SA moet toelaten om fors uit te breiden in de Anderlechtstraat. \u00a0In hetzelfde jaar 1924 was hij Achtbare Meester\u00a0geworden van LF maar er moeten ook beroepsinkomsten gegenereerd worden. \u00a0Op 7.2.1931 verlijdt hij de akte voor de &#8220;Soci\u00e9t\u00e9 Anonyme d\u2019ameublement moderne&#8221; in Oostende (41). \u00a0Bij de volkstelling van 1930 waren er 35.082 West-Vlamingen in Brussel. \u00a0Ze verlieten om economische redenen hun geboortestreek om een beter bestaan op te bouwen in de hoofdstad. \u00a0Ze vestigden zich vooral in Anderlecht en Molenbeek. \u00a0In 1906 werd er in Brussel een &#8220;Bond der West-Vlamingen&#8221; opgericht die zou blijven bestaan tot in 2002. \u00a0Sinds 1911 verscheen ook het orgaan van de BWV: \u201cDe West-Vlaamse Bazuin\u201d. Op 6 juni 1948 werd Rapha\u00ebl Rodenbach (87 jaar) tot ouderdomsdeken benoemd van de BWV (42). \u00a0Dat is allemaal non-fictie. \u00a0De geheime laden moeten we nog ontdekken. \u00a0Maar mag de biograaf zich ook op het pad van de fictie begeven ? \u00a0Hij was 19 jaar toen zijn beroemde neef Albrecht overleed. \u00a0De familie Rodenbach uit Roeselare was kroostrijk en hecht en dus ligt het voor de hand dat hij de begrafenis bijwoonde in 1880. Was hij er dan ook bij toen in 1888 het praalgraf van Albrecht werd ingehuldigd ? \u00a0En zo kunnen we verder blijven fantaseren tot en met de Rodenbachfeesten in september 1919.<\/p>\n<p><strong>Zijn overlijden<\/strong><\/p>\n<p>Op 10 augustus 1951 overleed ere-notaris Raphael. Rodenbach in Assebroek. \u00a0Hij woonde Astridlaan 133. \u00a0De aangifte gebeurde door L\u00e9once Van Haecke, griffier bij het Vredegerecht, acht en vijftig jaar oud, wonende te Assebroek en aanverwante neef van de overledene (43). \u00a0L\u00e9once Van Haecke (Veurne 26.10.1892-Assebroek 21.4.1960) was vrijmetselaar en lid van LF en van het Willemsfonds Brugge (44). \u00a0Op 2.2.1930 was de echtgenote van L\u00e9once Van Haecke ingewijd bij de loge &#8220;Aurore&#8221; (DH) in Brugge. \u00a0Raphael Rodenbach was op die ceremonie aanwezig. \u00a0Hij was weduwnaar en het huwelijk Rodenbach-De Bloom bleef kinderloos. \u00a0Ingevolge een eigenhandig geschreven testament van 28 januari 1949 legateerde hij een bedrag aan de &#8220;Vrienden van den Schamele Armen&#8221; (45), aan de loge LF en aan FC Brugge (46). \u00a0In 1945 had hij al eens 100.000 frank geschonken aan LF ter leniging van oorlogsschade (47). \u00a0LF had zwaar geleden onder de oorlog. \u00a0In 1940 bedroeg het ledental 90, in 1944 50 en in 1945 waren er terug 68 leden. \u00a0Zowel LF als FC Brugge steunden &#8220;De Schamele Arme&#8221; (Le Pauvre Honteux), een goed doel dat op discrete wijze financi\u00eble steun verschafte aan noodlijdenden. \u00a0Rodenbach was 30 jaar toen hij werd ingewijd, bleef 60 jaar actief lid en overleed op de leeftijd van 90 jaar. De vrijmetselarij uit 1951 verschilde in vele opzichten van die uit 1891. \u00a0Hij was mee ge\u00ebvolueerd in maatschappelijk opzicht (toetreding tot gemengde vrijmetselarij) en vanaf 1946 werd bij LF ook het Nederlands gebruikt bij grote plechtigheden. \u00a0We zouden bijna vergeten dat hij twee wereldoorlogen meemaakte en dat waren beslist geen voetnoten in de geschiedenis.<\/p>\n<p><strong>De Rodenbachs en de vrijmetselarij<\/strong><\/p>\n<p>Er waren al eerder Rodenbachs lid van de vrijmetselarij. Ferdinand Gr\u00e9goire Rodenbach (Roeselare 1783 &#8211; Ieper 1841), de grootvader van Albrecht Rodenbach, was van 1810-1818 lid van de loge L\u2019Amiti\u00e9 in Kortrijk, net als zijn vroeg gestorven broer Raymond Joseph Rodenbach (Roeselare 1789 &#8211; Roeselare 1819) (48). \u00a0Beiden waren een broer van Constantin Rodenbach (Roeselare 1791 &#8211; \u00a0Athene 1846), geboren in Roeselare maar sinds 1819 geneesheer in Brugge. \u00a0Constantin zou in 1821 Achtbare Meester worden van de Brugse loge &#8220;La R\u00e9union des Amis du Nord&#8221;. Deze loge was tijdens het Verenigd Koninkrijk regeringsgezind maar Constantin Rodenbach evolueerde van regeringsgezind naar patriottisch. \u00a0Begin 1827 nam dokter Constantin Rodenbach ontslag uit de loge en in 1830 stelde hij zich als anti-orangist aan het hoofd van de revolte in Brugge. \u00a0Hij werd lid van het Belgisch Nationaal Congres en volksvertegenwoordiger. \u00a0Hij stierf als ambassadeur van Belgi\u00eb in Griekenland. \u00a0Constantin was de oom van de dichter Albrecht Rodenbach en de grootvader van Georges Rodenbach, in 1892 de schrijver van &#8220;Bruges la morte&#8221;. \u00a0De Brugse vrijmetselarij uit de Franse en de Hollandse periode verschilde aanzienlijk van die na de Belgische Revolutie toen in 1833 het Grootoosten van Belgi\u00eb werd opgericht (49). \u00a0In december 1837 werd die door de Belgische bisschoppen veroordeeld. \u00a0Daardoor wijzigde de ori\u00ebntering van de Belgische ma\u00e7onnerie die steeds meer evolueerde in de richting van het antiklerikalisme. \u00a0Of Rapha\u00ebl Rodenbach nu wel of niet weet had van zijn illustere voorganger Constantin doet weinig ter zake. \u00a0Hij kan zich onmogelijk vergist hebben van strekking. \u00a0Op 4 juni 1881 werd de Brugse loge La Flandre opgericht en in het zittingsverslag staat letterlijk dat men &#8220;la superstition, l\u2019ignorance et le fanatisme&#8221; wilde bestrijden. \u00a0Dat behoort niet tot het paradigma van de vrijmetselarij maar gezien het klerikaal overwicht op dat moment in de bisschopsstad Brugge verrast het niet.<\/p>\n<p>Noten<\/p>\n<p>1 Voor een algemeen overzicht zie: Jeffrey Tyssens en Dominiek Dendooven, (red.) De Heeren Broederkes van den Moortelbak. 250 jaar vrijmetselarij in West-Vlaanderen. Uitgeverij ASP, Brussel, 2015, p. 16-40.<\/p>\n<p>2 Jimmy Koppen, De paradox van vrijmetselarij. Houtekiet, Antwerpen, 2014.<\/p>\n<p>3 V\u00e9n\u00e9rable Ma\u00eetre (VM) of Achtbare Meester (AM); ook wel Voorzittend Meester. La Flandre was Franstalig, in 1959 tweetalig en vanaf 1971 Nederlandstalig.<\/p>\n<p>4 R\u00e8glement de la loge La Flandre \u00e0 l\u2019Orient de Bruges. Brussel, 1884, 46 p. Wij gebruiken in dit artikel, hier en verderop, geen ma\u00e7onnieke schrijfstijl met de gebruikelijke afkortingen met drie puntjes en hanteren ook geen ma\u00e7onnieke jaartelling.<\/p>\n<p>5 Michiel De Bruyne, De Rodenbachs van Roeselare. Antwerpen-Roeselare, 1986, p. 242 en 246.<\/p>\n<p>6 Felix Rodenbach, Practisch en Alphabetisch Handboek der Rechtsgeleerdheid in burgerlijke-, fiscale- notarieele (sic) en handelszaken . Brugge, The St. Catherine Press Ltd. 1909. Deze drukkerij-uitgeverij was toen gevestigd aan de Vaartweg bij de Catharinapoort. Van 1923-1927 was de schrijver Raymond Brulez (1895-1972) er corrector. Brulez werd ingewijd bij LF in 1936.<\/p>\n<p>7 Felix Rodenbach, La Colombophile belge au point de vue scientifique et exp\u00e9rimental avec la solution motiv\u00e9e des diverses questions physiologiques qui se rapportent directement ou indirectement \u00e0 la colombophilie. Imprimerie m\u00e9canique L\u00e9on Ackerman &amp; Cie, Rue de l\u2019Est, Roulers, 1894. Dit boek werd opgedragen aan zijn dochter H\u00e9l\u00e8ne. In 1896 verscheen een herziene en aangevulde druk.<\/p>\n<p>8 Michiel De Bruyne, op.cit. p. 141.<\/p>\n<p>9 Romain Van Landschoot, Albrecht Rodenbach-Biografie. Lannoo, Tielt, 2002, p. 10-12 stamboom.<\/p>\n<p>10 Blauwvoeterie. De katholieke Vlaams-nationalistische studentenbeweging opgericht door Albrecht Rodenbach. Vergelijk het standbeeld (1909) van A. Rodenbach door Jules Lagae (1862-1931) in Roeselare.<\/p>\n<p>11 Michiel De Bruyne, op.cit. p. 18.<\/p>\n<p>12 Fortun\u00e9 Koller, Annuaire des familles patriciennes de Belgique, Bredene, deel I, 1940, p. 68-69. Koolkerke is sinds 1.1.1971 een deelgemeente van Brugge.<\/p>\n<p>13 Het patroniem Eppe is de Germ. bakernaam Eppo. <a href=\"http:\/\/www.naamkunde.net\">www.naamkunde.net<\/a> (F. Debrabandere).<\/p>\n<p>14 <a href=\"http:\/\/www.findcity.de\">www.findcity.de<\/a> Dornum telde 4539 inw. in 2011 en Dornumersiel-Westeraccumersiel 422 inw.<\/p>\n<p>15 Louis Hellemans (1833-1894) was lid van La Flandre. Zijn grafmonument, voorzien van passer en winkelhaak, bleef bewaard op het Centraal Kerkhof (Steenbrugge). Als lid van de Stedelijke Commissie voor Graftekens beijverden wij ons voor het behoud van dit en enkele andere graven in de &#8220;Geuzenhoek&#8221;.<\/p>\n<p>16 Eduard Trips, \u2019t Overzet van weduwe Mathilde De Bloom, in: Brugge die Scone, 1994, 2, p. 16.<\/p>\n<p>17 Stadsbode voor Brugge en omliggende. Officieel orgaan van het gemeentebestuur. (onder Duits toezicht), woensdag 31 okt. 1917-nr.20.<\/p>\n<p>18 Eppe Janssen (= zoon van Jan) De Bloom kreeg samen met Mathilde De Cloedt vijf dochters en \u00e9\u00e9n zoon Eduard Jan De Bloom (\u00b0 Koolkerke 28.10.1869) die huwde met Hortense, dochter van meubelmaker Frans Van Mullem uit Brugge, lid van de Breydelcommissie en stichter van het Vlaamsgezinde &#8220;De Klauwaerts&#8221;.<\/p>\n<p>19 De reddingsboot &#8220;Eppe De Bloom&#8221; uit 1977, uit de vaart sinds 2006, staat nu opgesteld in het &#8220;Freilicht-Hafenmuseum&#8221; van Dornumersiel. Beschrijving en foto op <a href=\"http:\/\/www.einsatzfahrzeuge.org\">www.einsatzfahrzeuge.org<\/a><\/p>\n<p>20 E. Trips, op.cit. p. 16<\/p>\n<p>21 Willy Dezutter, Het ledental van de Brugse vrijmetselaarsloge La Flandre voor de periode 1881-1918 ( Van de stichting tot het einde van de Eerste Wereldoorlog). Onuitgegeven studie.<\/p>\n<p>22 In J. Tyssens en D. Dendooven (red), op.cit. p. 47 staat foutief 1925 tot 1928. Hij was AM in 1925, 1926 en 1927 en was bijgevolg ook niet de AM die Achiel Van Acker (1898-1975) inwijdde (ibidem p.47). A. Van Acker, toen al gemeenteraadslid (1926) en volksvertegenwoordiger voor de BWP (1927) werd bij LF opgenomen op 29.1.1929.<\/p>\n<p>23 Willy Dezutter, Louis Van Hollebeke (1877-1932), secretaris van \u201cKunstgenegen\u201d en secretaris van de Brugse vrijmetselaarsloge &#8220;La Flandre&#8221;, in: Brugs Ommeland, 2016, 2, p.\u00a0121-128.<\/p>\n<p>24 La Truelle &#8211; Revue mensuelle publi\u00e9 sous les auspices du Grand Orient de Belgique, 3 mars 1926, p. 59.<\/p>\n<p>25 Men kan nu geen Grootofficier meer zijn, gelijktijdig met het uitoefenen van de functie van AM. Statuten en Algemeen Reglement G.O.B. Brussel, 1977, titel II art. 4 en idem Statuten, Brussel, 2002, titel II, art. 19.<\/p>\n<p>26 Catalogus Sint-Janshospitaal Brugge 1188\/1976, Brugge, 1976, deel 2, p. 521 e.v.<\/p>\n<p>27 Zowel LF als Aurore (DH) vernietigden in 1940 hun archief. Dit is de reden waarom het dikwijls onmogelijk is om een volledige \u201ccursus honorum\u201d te geven. Dit geldt ook in het geval van R. Rodenbach die ambtshalve na zijn veneralaat automatisch gewezen AM werd in 1928-1930. (In de UK \u201cpast master\u201d, in Frankrijk \u201cma\u00eetre pass\u00e9\u201d) De ex-AM is een offici\u00eble functie binnen het bestuur.<\/p>\n<p>28 Liste des objets vol\u00e9s par l\u2019occupant. Asbl La Flandre, 2 rue des Bouchers, Bruges, 4.9.1945 o.a. \u201c9 tableaux \u00e0 l\u2019 huile (portraits d\u2019anciens pr\u00e9sidents)\u201d. Archief vzw La Flandre, Brugge.<\/p>\n<p>29 Jacques Lust, Het ma\u00e7onnieke portret, het portret van de vrijmetselaar, in: Jeffrey Tyssens, De Schatten van de Tempel. Het Belgisch Museum van de Vrijmetselarij. Brussel, 2006, p. 104-119. Na W.O. II schakelde men na zwart-wit over naar kleurenfotografie. Aangezien een mandaat slechts drie jaar duurt en men tegenwoordig verschillende loges telt in hetzelfde gebouw valt dit traditionele gebruik, dat stoelt op de burgerlijke mentaliteit van de 19<sup>de<\/sup> eeuw, nog moeilijk vol te houden. Er is gewoon geen plaats meer om die foto\u2019s te exposeren; men maakt nu een archieffoto.<\/p>\n<p>30 Het staat ook afgebeeld in J. Tyssens en D. Dendooven (red.), op.cit. p. 47 maar zonder opgave van de afmetingen en de bewaarplaats vzw La Flandre, Brugge.<\/p>\n<p>31 V\u00f3\u00f3r W.O. II stond op de kraagbanden dit teken. Na de oorlog dienden wegens de oorlogsplundering de kraagbanden vervangen te worden en koos men voor een ander model en de kleur geel-zwart (de kleuren van Vlaanderen, vgl. La Flandre). Hierdoor keerde men terug naar de oorspronkelijke kleuren van bij de stichting. Zie: R\u00e8glement, 1884, offici\u00eble kleuren van LF &#8220;Noir et Jaune d\u2019or&#8221;.<\/p>\n<p>32 De &#8220;Portaelskring&#8221;, genoemd naar de kunstschilder Jan Portaels (Vilvoorde 1818-Schaarbeek 1895), werd gesticht in 1918 en hun Eerste Salon ging door in 1919. De Kring bestaat nog steeds. <a href=\"http:\/\/www.portaelskring.be\">www.portaelskring.be<\/a><\/p>\n<p>33 Als mecenas zal hij wellicht zelf het portret hebben besteld en betaald.<\/p>\n<p>34 Albert Thooris (1860-1942) was volgens J. Tyssens en D. Dendooven (red.), op.cit. p. 23 voorzitter van 1924 tot 1945. In 1945 was hij al drie jaar overleden. R. Rodenbach volgde hem op in 1945-1951. Ibidem, p. 23.<\/p>\n<p>35 Een &#8220;Driehoek&#8221; of &#8220;Triangle&#8221; is een loge in oprichting.<\/p>\n<p>36 Ernest Callebout (1887-1952), architect-beeldhouwer, ingewijd bij LF op 27.10.1910, goedkeuring bouwvergunning tempel in neo-Egyptische stijl 13.10.1911, officieel ingehuldigd op 17.11.1912.<\/p>\n<p>37 In J. Tyssens en D. Dendooven (red.), op.cit. is sprake van 7 vrouwelijke ma\u00e7ons. Het betreft wel degelijk 9 personen, 8 waren echtgenotes van broeders van LF en \u00e9\u00e9n vrouw was ongehuwd.<\/p>\n<p>38 Histoire de la F\u00e9d\u00e9ration Belge du Droit Humain. Deel I, Brussel, 1984 (2<sup>de<\/sup> druk), p. 101-102.<\/p>\n<p>39 Albert Thooris (1860-1942), advocaat, liberaal volksvertegenwoordiger 1904-1912. In LF was hij driemaal AM in 1907-1908, 1919-1921 en 1930-1931. In 1934 werd hij Ere-AM . Voorzitter vzw La Flandre 1924-1942.<\/p>\n<p>40 Dries Vanysacker, Van FC Brugge tot Club Brugge KV (1891-2010), Brugge, 2010, p. 118-119.<\/p>\n<p>41 Soci\u00e9t\u00e9 Anonyme d\u2019ameublement moderne, in: De Plate, jg.19, 1990,10,p. 276-278. Betreft import en export van hout voor bouwindustrie en een eigen meubelfabriek.<\/p>\n<p>42 Mariet Calsius, Inventaris van het archief van de Bond der West-Vlamingen te Brussel (1906-1992). Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel. Brussel, 2010.<\/p>\n<p>43 Overlijdensakte nr. 80 (1951)van Rapha\u00ebl Rodenbach. Burgerlijke Stand, Brugge. Met dank aan Jan D\u2019hondt, Stadsarchief,Brugge. Zijn vader Felix Rodenbach overleed te St.Michiels, Steenbrugschen Steenweg 33 (nu Baron Ruzettelaan). Officieel gedomicilieerd in Elsene. Overlijdensakte nr. 90 (1914). Burgerlijke Stand, Brugge.<\/p>\n<p>44 Lid Willemsfonds Brugge in 1936. <a href=\"http:\/\/www.erfgoedkringernestschepens.be\">www.erfgoedkringernestschepens.be<\/a><\/p>\n<p>45 Andr\u00e9 Vanhoutryve, De Vrienden van de Schamelen Arme 1861-1984 of les Amis du Pauvre Honteux. Brugge, 1984, p. 115.<\/p>\n<p>46 Dries Vanysacker, op.cit. p. 181<\/p>\n<p>47 F.S. en F.S., La Flandre 5881-5981. Brugge, 1981, p. 49. Priv\u00e9-uitgave 100 jarig bestaan LF.<\/p>\n<p>48 Andries van den Abeele, De Kortrijkse vrijmetselaarsloge L\u2019Amiti\u00e9 1803-1833. Kortrijk, 1989, p. 117-118.<\/p>\n<p>49 Willy P. Dezutter, De loge \u201cLa R\u00e9union des Amis du Nord\u201d (1803-1831) in Brugge, in: Brugs Ommeland, 2010, 1,p. 39-51.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De loge La Flandre (LF) werd op 4 juni 1881 (1) opgericht in Brugge. \u00a0De eerste jaren van haar bestaan zouden in het teken staan van de bijwijlen hevige kiesstrijd tussen liberalen en katholieken, zowel voor de gemeenteraad als het parlement. \u00a0De Belgische ma\u00e7onnerie bekleedt nu eenmaal door het specifieke verloop van de geschiedenis een [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[264,267,266,271,272,265,252,268,270,262,250,178,269,263,176],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=588"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":605,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588\/revisions\/605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}