{"id":650,"date":"2017-06-12T18:14:25","date_gmt":"2017-06-12T17:14:25","guid":{"rendered":"http:\/\/willydezutter.be\/?p=650"},"modified":"2017-06-12T21:43:08","modified_gmt":"2017-06-12T20:43:08","slug":"de-voorbeschikking-van-vicaris-generaal-petrus-de-pauw-1727-1810","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/willydezutter.be\/?p=650","title":{"rendered":"De voorbeschikking van vicaris-generaal Petrus de Pauw (1727-1810)"},"content":{"rendered":"<p>De mensen maken allerlei plannen maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt. \u00a0Men zegt dan: &#8220;De mens wikt maar god beschikt&#8221; (Bijbel, boek Spreuken XVI,9).<\/p>\n<p>Dat je in het leven niet alles kunt plannen omdat er altijd wel iets gebeurt dat je vooraf niet kunt voorzien, ondervond vicaris-generaal Petrus de Pauw (Torhout 1727-Parijs 1810). Die liet het volgende opnemen in zijn testament van 18 augustus 1805: &#8220;Mon corps devra \u00eatre accompagn\u00e9 \u00e0 L\u2019 Eglise de Saint-Donatien par douze gar\u00e7ons de L\u2019Ecole de la Ville, chacun portant un flambeau de 9278 d\u00e9cigrammes, lesquels flambeaux seront en apr\u00e8s distribu\u00e9s, savoir trois aux cidevant p\u00e8res Capucins, trois aux r\u00e9ligieuses cidevant Capucines, trois aux Colettines et trois aux religieuses de la cidevant abbaye de Ste-Godelieve\u201d (1). \u00a0In de lijkstoet (volgens het testament 2<sup>de<\/sup> klas) dienden dus 12 Steedse Bollen mee te lopen met een flambeeuw, hier synoniem voor grote kaars. \u00a0Omgerekend volgens het pas ingevoerde metriekstelsel was dat een waslicht van meer dan 9 kilo. \u00a0Dat was geen abnormaal gewicht; ook nu bestaan er nog paaskaarsen van dergelijke omvang. \u00a0De Steedse Bollen waren leerlingen van de Bogardenschool (Katelijnestraat, Brugge) die vanaf 1672 de taak vervulden van flambeeuwdragers-begeleiders in de lijkstoet, indien dit voordien testamentair werd vastgelegd. Vanzelfsprekend gold dit alleen voor de dure begrafenissen. \u00a0De gewone man maakte geen testament en werd nooit in de kerk zelf begraven. \u00a0Er was dus sociale segregatie.<\/p>\n<p>Petrus de Pauw was deken van de Sint-Donaaskathedraal maar die werd in de revolutietijd (1794-1802) verkocht en afgebroken. \u00a0Op 28 april 1799 werd de kerk openbaar verkocht en de volledige afbraak duurde zeker tot eind 1801 (2), hoewel de na-verkoop van bouwmaterialen op de werf zelf nog doorliep tot 1805 (3). \u00a0Petrus de Pauw stipuleert in 1805 nog dat hij wenst begraven te worden in Sint-Donaas maar hij is wel al zo realistisch om er tussen haakjes &#8220;Sint-Walburga&#8221; aan toe te voegen.<\/p>\n<p>Bij de vermelding van de kloosterorden-begunstigers gebruikt hij ook telkens het woord \u201ccidevant\u201d of voorheen (4). Petrus-Jacob de Pauw, eerder al vicaris-generaal in Brugge, werd grootvicaris van Sint-Baafs in Gent, want het bisdom Brugge werd opgenomen en ge\u00efntegreerd in het concordataire bisdom Gent (5). \u00a0Hij kreeg wel het district Brugge onder zijn hoede. \u00a0Het Concordaat tussen de paus en Napoleon werd afgesloten in 1801 en op 6 juni 1802 werden de kerken in Brugge heropend. \u00a0De Pauw viel in de smaak van keizer Napoleon en toen die op 19 mei 1810 Brugge bezocht verleende hij hem het kruis van het\u00a0L\u00e9gion d\u2019Honneur. \u00a0De Pauw hield een positieve lofrede op Napoleon en verzoende zich met de situatie, wat ook blijkt u het feit dat hij met het gewicht van zijn kaarsen al was overgestapt naar het metriekstelsel ! (dat nog niet eens verplicht was). \u00a0Napoleon had zonder overleg met de paus het bisdom \u2019s-Hertogenbosch opgericht en vroeg aan De Pauw om aldaar bisschop te worden. \u00a0De hoogbejaarde De Pauw stribbelde wat tegen want per slot van rekening behield hij het respect voor de grote baas in Rome en daarenboven was hij liever bisschop van Brugge geworden. \u00a0Over de heroprichting van het bisdom Brugge had hij immers tijdens de ontvangst op het Brugse stadhuis gesproken met Napoleon. \u00a0Hij zag zichzelf als een goede kandidaat.<\/p>\n<p>Maar toch vertrok hij in 1810, samen met Frans Bulcke (1756-1825), de pastoor van Zwevezele die hem zou vergezellen, per koets naar Parijs. \u00a0Daar kwamen zij aan op 27 augustus en diende hij, nog dezelfde dag, onmiddellijk op audi\u00ebntie te komen bij de &#8220;Ministre des Cultes&#8221; om de aanvaarding van het bisschopsambt te bekrachtigen. \u00a0Deze minister, F\u00e9lix Bigot de Pr\u00e9ameneu (1747-1825), was een belangrijk man, want \u00e9\u00e9n van de vier juristen die op verzoek van Napoleon meewerkte aan de redactie van de &#8220;Code Civil&#8221; of Burgerlijk Wetboek. \u00a0Oververmoeid door de reis (met de koets over hobbelige wegen) en uitgeput door de ontvangsten en bezichtiging van Parijs overleed hij op 19 september 1810 in Parijs op de leeftijd van 84 jaar. \u00a0Maar hij was nu eenmaal de benoemde bisschop van \u2019s-Hertogenbosch en Napoleon zorgde daarom voor een pontificaal afscheid. \u00a0Hij werd begraven op Montmartre, samen met P\u00e8re Lachaise \u00e9\u00e9n van de prestigieuze kerkhoven van Parijs. \u00a0De goddelijke Voorzienigheid had er zo over beslist. \u00a0Er is wel een (beschadigde) memoriesteen aan de noordzijde van de buitenmuur van de kerk van Sint-Kruis (6).<\/p>\n<p>Willy Dezutter<\/p>\n<p>Noten:<\/p>\n<ol>\n<li>Andr\u00e9 Vanhulle, Van Vicaris-Generaal De Pauw en zijn testament, in: \u2019t Schrijverke (Heemk. Kring St.-Anna), jg.24, 1995,9-12,p. 4-12. \u00a0Met dank aan J. D\u2019hondt, Stadsarchief Brugge.<\/li>\n<li>Antoon Viaene, Het einde van een kathedraal. De Sint-Donaaskerk te Brugge verkocht en afgebroken, in: \u00a0Biekorf, 50 (1949), 9, p. 169-180.<\/li>\n<li>A. Van den Abeele, De langzame verdwijning van de Sint-Donaaskathedraal. 1799-1805, in: Biekorf, 84 (1984), 3,p.317<\/li>\n<li>E. H\u00e9lin, De val van twee reuzen op lemen voeten: adel en clerus, in: H. Hasquin (red.), Belgi\u00eb onder het Frans bewind 1792-1815. Brussel, 1993, pp. 99-140.<\/li>\n<li>Zie voor P. de Pauw vooral L. Preneel, het hfst. De Brugse clerus in de revolutietijd (1794-1802) \u00a0in: Michel Cloet (red.), Het Bisdom Brugge. Brugge,1984, p.288 e.v. en voor de ontmoeting tussen Napoleon en De Pauw, ibidem, p. 325-326. \u00a0En verder: J.G.M. Sanders (red.), Noord-Brabant in de Bataafs-Franse Tijd 1794-1814: een institutionele handleiding. \u2019s-Hertogenbosch-Hilversum, 2002.<\/li>\n<li>Ren\u00e9 Duyck, De memoriesteen van vicaris-generaal Pieter De Pauw in Sint-Kruis, in: Brugs Ommeland, 1997,3,p. 177 e.v.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Dit artikel verscheen in Brugs Ommeland, 2017, 1, p. 28-30 en in hetzelfde nummer ook Willy Dezutter, De Steedse Bollen in Brugge: Flambeeuwdragers in de lijkstoet. Deel I. De periode 1672-1883. In: Brugs Ommeland, 2017, 1, p. 3-20. Deel II over de periode 1883-1920 zal verschijnen in B.O. 2017, 2.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De mensen maken allerlei plannen maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt. \u00a0Men zegt dan: &#8220;De mens wikt maar god beschikt&#8221; (Bijbel, boek Spreuken XVI,9). Dat je in het leven niet alles kunt plannen omdat er altijd wel iets gebeurt dat je vooraf niet kunt voorzien, ondervond vicaris-generaal Petrus de Pauw (Torhout [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,1],"tags":[324,79,325,18,323,320,322,321,319,318],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/650"}],"collection":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=650"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":658,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/650\/revisions\/658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/willydezutter.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}