Adolf Hitler was van 1933 tot 1945 rijkskanselier en staatshoofd (F\u00fchrer) van Duitsland maar toch vindt men nergens ter wereld nog een Adolf Hitlerplatz. \u00a0Er bestaan in Duitsland ook geen standbeelden van Hitler. \u00a0Daar heeft de weg naar de Holocaust voor gezorgd en vele andere wandaden. \u00a0Het kwam in de plaats van een onzekere kunstenaarscarri\u00e8re. \u00a0Na de machtsovername in 1933 voerde Hitler een groots economisch plan uit. \u00a0We kennen het verhaal over de aanleg van het nieuwe wegennet, de “Reichsautobahn”, en de opdracht om de Volkswagen te ontwerpen. \u00a0Vooral legervoertuigen zouden er gebruik van maken.<\/p>\n
“Cyriel Verschaeve heeft ook veel goeds gedaan” titelt men in De Morgen van 19\u00a0augustus 2017, hiermee de mening verkondigend van de inwoners van Alveringem, waar deze latere haatprediker onderpastoor (1912-1939) was. \u00a0Maar ook Hitler heeft klaarblijkelijk enkele goede dingen gedaan, zoals er ook nu nog psychopaten bestaan die moorden plegen op volwassenen en heel lief zijn voor kinderen en dieren.<\/p>\n
Wie in de Cyriel Verschaevestraat wil wonen (in Puurs waren 22 bewoners voor en 2 tegen) heeft er wellicht ook geen moeite mee om in een Adolf Hitlerstraat te blijven om de kosten uit te sparen voor het nieuwe briefpapier. \u00a0Men moet nooit aan de inwoners van een straat vragen of ze akkoord zijn met de naam van hun straat. \u00a0De gemeenteraad moet daar over beslissen. \u00a0Ik ken Vlamingen die in een Kardinaal Mercierstraat wonen en daar ook niet gelukkig mee zijn, omdat D\u00e9sir\u00e9 Mercier een hater was van de Vlamingen en wellicht wonen er ook vrijzinnigen in die straat die het niet zo begrepen hebben op die fundamentalistische kerkvorst. \u00a0Om radicale collaborateurs uit W.O. II te eren mag er geen plaats zijn in onze Vlaamse straten en pleinen. \u00a0Dat is een zaak van ethiek en niet van pragmatiek. \u00a0In Lanaken heeft de burgemeester dat goed begrepen; die wil die bezoedelde naam weg. \u00a0In Nederland bestaan geen Anton Mussertstraten (de oprichter en leider van de Nationaal-Socialistische Beweging) maar worden wel de verzetsmensen ge\u00eberd. \u00a0Geen straatnamen voor ter dood veroordeelde landverraders zoals bij ons. \u00a0Ook al hebben ze grote verdiensten die stammen uit onverdachte tijden (1). \u00a0De priester-letterkundige Cyriel Verschaeve (1874-1949) ontspoorde en verdient geen straatnaam, noch in Lanaken, noch in Puurs \u00e8n Marke. \u00a0Hij droeg de morele verantwoordelijkheid voor de werving naar het Oostfront en dat kan men moeilijk gelijkstellen aan romantisch pangermanisme. \u00a0Helemaal tabula rasa maken met deze figuur zou hem dan weer te kort doen omwille van zijn letterkundig werk en zijn verdiensten voor de emancipatie van de Vlamingen. \u00a0In Alveringem kan de \u201cKapelanie\u201d mits met een kritische duiding, gerust blijven bestaan als museum (2).<\/p>\n
Zowel in Nederland als in Belgi\u00eb worstelt men met een koloniaal verleden. \u00a0In Nederland was er al een voorstel om de straatnamen te \u201cdekoloniseren\u201d omdat ze verwijzen naar het slavernijverleden. \u00a0In Belgi\u00eb is nu ook die discussie opgelaaid met betrekking tot de monumenten voor koning Leopold II en zijn rol in de Vrijstaat Congo. \u00a0Die discussie werd bij ons onlangs op gang getrokken door prof.dr. Herman Van Goethem (rector Universiteit Antwerpen). \u00a0Men moet gewoon de moed hebben om snel te anticiperen op voortschrijdend inzicht: de Stalinlaan in Amsterdam werd al heel snel omgedoopt in Vrijheidslaan. \u00a0Een discussie over straatnamen is nooit gesloten.<\/p>\n
Bij de standbeelden (eigenlijk een 19de<\/sup> eeuws verschijnsel) is de afgebeelde persoon (die ook dikwijls op een paard zit) voor de ene een held en voor de andere een oorlogsmisdadiger. \u00a0Niet alle standbeelden kunnen verhuizen naar een museum, zelfs al vertonen ze een hoge artistieke waarde. \u00a0Om eventueel vandalisme te voorkomen is het aangewezen om die monumenten preventief uitgebreid te fotograferen en op te meten. \u00a0Dat gebeurde overigens al dikwijls op uitstekende wijze voor de oorlogsgedenktekens (3). \u00a0Ook de foute opvattingen uit de geschiedenis moeten gedocumenteerd worden. \u00a0In ieder geval is een kritische educatieve duiding noodzakelijk voor alle monumenten, zowel in de publieke ruimte als in een museale context. \u00a0Na de Tweede Wereldoorlog was de hausse van de herinneringsmonumenten al over zijn hoogtepunt heen en om de talloze monumenten uit W.O. I te kunnen bekostigen, hebben de gemeenten (in Belgi\u00eb \u00e8n Frankrijk) tot ver in de jaren twintig financieel moeten bloeden. \u00a0Men koos dan maar voor de cynische oplossing: de namen van de oorlogsslachtoffers van W.O. II werden gewoon toegevoegd aan die van W.O.I. op hetzelfde monument. \u00a0Een praktische en goedkopere oplossing. \u00a0De infrastructuur met al zijn pathetiek was toch al voorhanden. \u00a0Alleen de beulen kregen geen naam. \u00a0Portretten van Adolf Hitler en nazimemorabilia horen dan ook thuis in een gespecialiseerd museum in Berlijn.<\/p>\n De geschiedenis moet gedocumenteerd worden. \u00a0De juiste context moet er voor zorgen dat het geen bedevaartsoord wordt voor neonazi\u2019s en het mag geen onderhuidse sympathie voor de nazi\u2019s opwekken. \u00a0In het Deutsches Historisches Museum in Berlijn wordt er al kritisch gekeken naar het “Drittes Reich” en bij ons is dit zonder meer het geval in het voorbeeldmuseum “Kazerne Dossin” in Mechelen. \u00a0Die kritische analyse werd het verst doorgedreven in de wetenschappelijke Duitse uitgave van het boek “Mein Kampf” voorzien van 3700 noten. \u00a0Deze geannoteerde uitgave, samengesteld door het Institut f\u00fcr Zeitgeschichte (Universiteit M\u00fcnchen), zorgt voor de historische context en legt hele en halve leugens bloot (4). \u00a0Bij ons heeft men de onhebbelijke gewoonte om de oorlogsburgemeesters niet te vernoemen in het rijtje burgemeesters van stad of dorp. \u00a0Dat is geschiedvervalsing. \u00a0Natuurlijk hoeft men die niet op een voetstuk te plaatsen maar ze hebben wel bestaan (5) ! \u00a0Hitler en Verschaeve met elkaar vergelijken lijkt provocerend maar methodologisch is het dat niet: geschiedenis moet houvast bieden. \u00a0Mythen en leugens dienen ontmaskerd te worden.<\/p>\n Willy Dezutter, Brugge<\/p>\n 1 Romain Vanlandschoot, Kapelaan Verschaeve. Biografie. Tielt-Antwerpen, co-uitgave Lannoo &\u00a0Perspectief Uitgaven, 1998, 489 pp. met een objectief relaas over zijn smadelijk avontuur richting collaboratie.<\/p>\n